Модель фоно-лексической аккумуляции посредством дифференцированной субституции в билингвальном обучении РКИ - Оганян, К. М.
Статья посвящена модели фоно-лексической аккумуляции посредством дифференцированной субституции (ФЛАДС), разработанной для билингвального обучения РКИ младших школьников с родным армянским языком. В отличие от традиционных подходов, ФЛАДС рассматривает субституцию не как ошибку, а как временную дидактическую опору при усвоении трудных русских фонем и графем. Модель включает четыре последовательных блока: идентификацию «триггерных» звуков и букв, формирование ядра субституции и накопление лексики, фонематическую дифференциацию и разруше-ние субституции, а также интеграцию новых единиц в устную и письменную речь. Методология ФЛАДС учитывает психолингвистические особенности билингвов, принципы имплицитного и деятельностного обучения, а также контрастивный анализ. Особое внимание уделяется переосмыслению интерференции как ресурса, способствующего систематизации фонетико-лексических знаний. Модель применима в начальном РКИ-обучении армяноязычных билингвов и может быть адаптирована для других языковых пар. Ներկայացվում է ֆոնոլեքսիկական կուտակման մոդելը տարբերակ-ված փոխարինման միջոցով՝ որպես նորարարական մոտեցում երկ-լեզվային ռուսերեն ուսուցման շրջանակներում (ռուսերեն՝ որպես օտար լեզու)։ Մոդելի հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ փոխարինումը պետք է դիտարկել ոչ թե որպես սխալ, այլ որպես ժամանա-կավոր, գիտակցված դիդակտիկ միջոց, որն օգնում է աշակերտին հաղթահարել դժվար արտասանվող և գրավոր միավորները։ Մոդելը ներառում է չորս հիմնական փուլ՝ խնդրահարույց միավորների նույ-նացում, փոխարինման հիմքի ձևավորում և բառապաշարի կուտա-կում, ֆոնեմատիկական տարբերակում և փոխարինման չեղարկում, նոր միավորների ինտեգրում բանավոր և գրավոր խոսքում։ Մոդելը հիմնված է հոգեբանական, հոգեբանալեզվաբանական և մեթոդաբանական սկզբունքների վրա և նախատեսված է հիմնականում հայախոս երկլեզուների համար։ Այն կարող է արդյունավետ կերպով հարմարեցվել այլ լեզվական զույգերի համար։ This article presents the Phono-Lexical Accumulation through Differentiated Substitution (PLADS) model, designed for bilingual instruction in Russian as a foreign language (RFL) for primary school learners whose native language is Armenian. The model conceptualizes substitution not as a learning error but as a temporary, pedagogically managed strategy facilitating the acquisition of complex Russian phonemes and graphemes. PLADS comprises four progressive blocks: identification of “trigger” phonemes/graphemes, formation of a substitution core and vocabulary accumulation, phonemic differentiation and substitution breakdown, and final integration of new elements into free speech and writing. The model draws upon psycholinguistic factors, the theory of implicit learning, the activity-based approach, and contrastive linguistic analysis. Interference is reinterpreted not as an obstacle but as a developmental mechanism, which can be harnessed to structure and internalize phonetic and lexical units effectively. This model can be implemented in RFL programs for Armenian-speaking bilingual children and adapted to other language combinations.
Keywords: Методика