Экспрессивная лексика в армянских переводах романа М.А. Булгакова «Мастер и Маргарита» - Мартиросян, К. Г.
В статье рассматривается проблема функционально-стилистической адекватности армянских переводов романа М.А.Булгакова «Мастер и Маргарита». Одним из важнейших прагматических аспектов в переводе булгаковского романа является передача коннотации, поскольку неотъемлемой частью речи героев является ирония и экспрессия. В переводе А.Ованнисяна (1985) упор сделан на лексической адекватности, в то время как Л.Даллакян в своём переводе (2024) более раскрепощён и ставит акцент на функционально-стилистической адекватности. В переводе А.Ованнисяна зачастую терялись экспрессивные оттенки, разговорная и диалектная лексика нередко заменялась нейтральной и общеупотребительной, и потому появление нового перевода было ожидаемо и оправданно. Հոդվածում դիտարկվում են Մ․Բուլգակովի «Վարպետը և Մարգարիտը» վեպի հայերեն թարգմանությունների գործառնական-ոճաբանական խնդիրները։ Բուլգակովյան վեպի կարևորագույն պրագմատիկ հարցերից է էմոցիոնալ երանգների արտացոլումը, քանի որ հերոսների խոսքը լի է հեգնանքով և էքսպրեսիայով։ Ա․Հովհաննիսյանի թարգմանությունում (1985 թ․) շեշտը դրված է բառագիտական համապատասխանության վրա, մինչդեռ Լ․Դալլաքյանը իր թարգմանությունում (2024 թ․) ավելի անկաշկանդ է և շեշտը դնում է ոճաբանական-գործառնական համապատասխանության վրա։ Ա․Հովհաննիսյանի թարգմանության մեջ երբեմն կորում էին էմոցիոնալ երանգները․ խոսակցական և բարբառային բառապաշարը փոխարինվում էր չեզոք և ընդհանուր բառապաշարով, հետևաբար նոր թարգմանության երևան գալը սպասելի էր և արդարացված։ The author of the article examines the functional and stylistic adequacy of Mikhail Bulgakov's "The Master and Margarita"Armenian translations. One of the most important pragmatic aspects in translating Bulgakov's novel is the conveyance of connotations, as the characters' speech is full of irony and expression. A. Hovhannisyan's translation (1985) emphasizes lexical adequacy, while L. Dallakyan's translation (2024) is more relaxed and stresses functional and stylistic adequacy. Hovhannisyan's translation often loses expressive nuances, colloquial and dialectal vocabulary is often replaced with neutral. Therefore, the new translation has actually been expected and justified.
Keywords: Теория перевода