Մենեջմենթի հիմնախնդիրները ՀՀ-ում ժամանակակից կառավարման մոդելների համադրմամբ - Մուրադյան, Արթուր («Արցախ» հրատ.)
Ուսումնամեթոդական սույն հոդվածի նպատակն է ներկայացնել մենեջմենթի հիմնախնդիրները ՀՀ-ում՝ համադրելով այն ժամանակակից կառավարման մոդելների հետ, ինչպես նաև սովորեցնել ուսանողներին կատարել թիմային վերլուծություն՝ ընդգծելով կառավարման տարբեր մոդելների կարևորությունը պետության և բիզնեսների զարգացման տեսանկյունից։ Վերոնշյալ նպատակին հասնելու համար ուսումնասիրվել են մենեջմենթի հինախնդիրները ՀՀ-ում, ներկայացվել են ժամանակակից կառավարման մոդելները։ Հոդվածում ներկայացվող մեթոդիկան կիրառվել է ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղի տնտեսագիտության ֆակուլտետում դասավանդվող մենեջմենթ առարկայի շրջանակներում 2018-2025թթ․ ուսումնական տարիների ընթացքում, որի համար հիմք են հանդիսացել ներկայացված տեսական դրույթները և իրականացված բազմաթիվ հետազոտական աշխատանքներ։ Դասավանդման մեթոդիկան ունի գործնական աշխատանքների կազմակերպման հստակ կոմպոնենտ, ինչը թույլ է տալիս առավել արդյունավետ իրականացնել գործնական պարապմունքները և ապահովել ուսանողի կարողությունների ձևավորման ու զարգացման գործընթացը։ Գործնական պարապմունքներն իրականացվել են խմբային և անհատական բազմապրոֆիլ աշխատանքների միջոցով։ Վերլուծվել են կառավարման տարբեր մոդելներ, ուսանողները ներկայացրել են հայկական կառավարման մոդելի իրենց տեսլականը։ Ուսանողները հանձնարարությունները ներկայացրել են գրավոր (հետազոտական աշխատանքի պահանջներին համապատասխան) և բանավոր (պրեզենտացիաների միջոցով)։ Դասավանդման ընթացքում ստացվում են հետևյալ վերջնարդյունքները՝ կառավարման մոդելների առանձնահատկությունների ներկայացում, մոդելների համեմատական վերլուծություն, ՀՀ կառավարման մոդելի ձևավորման խնդիրների ուսումնասիրում, հայկական կառավարման մոդելի դուրսբերում, թիմային աշխատանքի հմտությունների ձևավորում, մասնագիտական գրավոր խոսքի հղկում, մասնագիտական բանավոր խոսքի զարգացում։ The purpose of this educational and methodological article is to identify the main management challenges in the Republic of Armenia, to compare them with contemporary management models, and to provide students with the skills to conduct team-based analysis, while highlighting the significance of different management approaches in the context of both state governance and business development. To achieve the above goal, the main problems of management in the Republic of Armenia were studied, modern management models were presented. The methodology presented in the article was applied within the framework of the subject "Management," taught at the Faculty of Economics of the YSU Dependent Branch Ijevan during the 2018-2025 academic years, based on the presented theoretical aspects and numerous research works. The teaching methodology has a clear component of the organization of practical work, which makes it possible to more effectively conduct practical classes and ensure the process of formation and development of students' abilities. Practical classes were conducted through group and individual multidisciplinary work. Various management models were analyzed, students presented their vision of the Armenian management model. Students submitted their assignments in writing (as required by the research paper) and orally (through presentations). During the course, the following results were obtained: presentation of the features of management models, comparative analysis of models, study of the problems of forming the RA management model, derivation of the Armenian management model, formation of teamwork skills, improvement of professional written speech, development of professional oral speech. Целью данной учебно-методической статьи является представление основных проблем управления в Республике Армения, их сравнение с современными моделями управления, а также обучение студентов проведению командного анализа, отмечая важность различных моделей управления с точки зрения развития государства и бизнеса. Для достижения вышеуказанной цели были изучены основные проблемы управления в Республике Армения, представлены современные модели управления. Представленная в статье методология была применена в рамках предмета «Менеджмент», преподаваемого на экономическом факультете Иждивенского филиала ЕГУ в течение 2018-2025 учебных годов, в основу которого легли представленные теоретические аспекты и многочисленные исследовательские работы. Методика преподавания имеет чёткий компонент организации практической работы, что позволяет более эффективно проводить практические занятия и обеспечивать процесс формирования и развития способностей студентов. Практические занятия проводились посредством групповых и индивидуальных многопрофильных работ. Были проанализированы различные модели управления, студенты представили свое видение армянской модели управления. Студенты представляли свои задания в письменной форме (в соответствии с требованиями исследовательской работы) и устно (через презентации). В ходе изучения курса получены следующие результаты: представление особенностей моделей управления, сравнительный анализ моделей, изучение проблем формирования модели управления РА, выведение армянской модели управления, формирование навыков работы в команде, улучшение профессиональной письменной речи, развитие профессиональной устной речи.
Keywords: Տնտեսագիտություն