Հեռավար աշխատանքը և դրա դերը զբաղվածության համակարգում - Մաքսուդյան, Աննա; Միրիմանյան, Ժենյա («Արցախ» հրատ.)
Հետազոտության նպատակն է ուսումնասիրել հեռավար աշխատանքի դերը Հայաստանի Հանրապետության (ՀՀ) աշխատաշուկայում՝ վերլուծելով դրա վերաբերյալ տարածված ընկալումները, ինչպես նաև դրա անհրաժեշտությունն ու առանձնահատությունները։ Հետազոտության խնդիրներն են՝ 1. ուսումնասիրել հեռավար աշխատանքի տարածման միտումները և դերը ՀՀ աշխատաշուկայում, 2. վերլուծել հեռավար աշխատանքի դրական և բացասական կողմերը՝ հիմնվելով նաև միջազգային փորձի վրա, 3. առաջարկել գործիքներ, որոնք կնպաստեն հեռավար աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպմանը ՀՀ-ում: Հետազոտությունն իրականացվել է որակական ու քանակական տվյալների համակցված մեթոդաբանությամբ՝ առցանց հարցման միջոցով։ Տվյալների հավաքագրման նպատակով մշակվել է կառուցվածքային հարցաշար՝ լրացված 133 մասնակցի կողմից։ Վերլուծությունը կատարվել է նկարագրական մեթոդներով և թեմատիկ խմբավորմամբ՝ բացահայտելու հեռավար աշխատանքի կիրառման առանձնահատկությունները և ընկալումները։ Հետազոտության հիմնական եզրահանգումն է, որ հեռավար աշխատանքի արդյունավետության ապահովումը պայմանավորված է մի շարք հիմնարար գործոններով, որոնցից առանձնապես կարևոր են հստակ և շարունակական հաղորդակցությունը աշխատակիցների և ղեկավարության միջև, տեխնիկական բավարար ապահովվածությունը, ինչպես նաև աշխատանքային նպատակների հստակ սահմանումը և դրանց չափելիությունը։ Այս գործոնների համադրությամբ է հնարավոր ստեղծել այնպիսի միջավայր, որը կնպաստի աշխատակիցների արտադրողականության բարձրացմանը և աշխատանքի որակի պահպանմանը՝ անկախ ֆիզիկապես գտնվելու վայրից։ Ուստի՝ ակնկալվում է, որ հեռավար աշխատանքի կիրառման տեմպերը Հայաստանում կաճեն առաջիկա տարիներին՝ ապահովելով ինչպես կազմակերպությունների ռազմավարական նպատակների իրագործումը, այնպես էլ՝ աշխատակիցների ներգրավվածությունը և բավարարվածությունը։ The purpose of this study is to examine the role of remote work in the labor market of the Republic of Armenia (RA) by analyzing common perceptions about it, as well as its necessity and specific characteristics. The objectives of this research are to examine the current trends in the adoption of remote work and its significance in the Armenian labor market, to analyze its main advantages and challenges with reference to international experience, and to develop practical tools and recommendations that can support the effective organization of remote work in Armenia. The study was conducted using a mixed-methods approach, combining qualitative and quantitative data through an online survey. A structured questionnaire was developed for data collection, completed by 133 participants. The analysis was carried out using descriptive methods and thematic grouping to identify the features and perceptions of remote work implementation. The study concludes that the effectiveness of remote work depends on several fundamental factors, most notably clear and continuous communication between employees and management, adequate technical security, and the precise definition and measurability of work objectives. The interplay of these elements fosters an environment conducive to higher employee productivity and the preservation of work quality, regardless of physical location. Accordingly, the application of remote work in Armenia is expected to expand in the coming years, supporting the attainment of organizational strategic goals while simultaneously enhancing employee engagement and satisfaction. Цель исследования — изучить роль дистанционной работы на рынке труда Республики Армения (РА), проанализировав существующие представления, необходимость и особенности данного явления. Задачи исследования: • изучить тенденции распространения дистанционной работы и её роль на рынке труда РА; • проанализировать положительные и отрицательные стороны дистанционной работы с учётом международного опыта; • предложить инструменты, способствующие эффективной организации дистанционной работы в Армении. Исследование основано на комбинированной методологии, сочетающей качественные и количественные данные, собранные с помощью онлайн-опроса. Была разработана структурированная анкета, которую заполнили 133 участника. Анализ данных проводился с использованием описательных методов и тематической группировки для выявления особенностей и восприятия дистанционной работы. Основной вывод исследования заключается в том, что эффективность дистанционной работы зависит от ряда ключевых факторов, среди которых особенно важны чёткая и постоянная коммуникация между сотрудниками и руководством, достаточное техническое обеспечение, а также ясное определение и соизмеримость рабочих целей. Совокупность этих факторов способствует повышению производительности труда и сохранению качества работы вне зависимости от физического местонахождения. Следовательно, ожидается, что внедрение дистанционной работы в Армении будет активно развиваться в ближайшие годы, обеспечивая как достижение стратегических целей организаций, так и вовлеченность и удовлетворенность сотрудников.
Keywords: Տնտեսագիտություն