Երիտասարդական պոեզիայի շուրջ բանավեճը (1969–1971) և Հովհաննես Գրիգորյանը - Օհանյան, Աստղիկ («Արցախ» հրատ.)
Объектом исследования статьи является возникновение и развитие дискуссии вокруг молодежной поэзии в советско-армянской литературной среде в 1969–1971 гг., с акцентом на роль Ованеса Григоряна в этом процессе. Цель исследования — анализ данной дискуссии и освещение проблем, связанных с языком, формой, содержанием поэзии, традицией и новаторством. Рассмотрены отклики как литературоведов, так и самих поэтов, представлены противоречивые оценки, отмечающие проблемы свободного стиха, пунктуации и поисков самобытности нового поколения. Отражены разные подходы: от критики молодых авторов и до их защиты. Особое внимание уделено влиянию зарубежной литературы, которое рассматривалось как обогащающий или угрожающий национальной самобытности фактор. В работе применяется сочетание литературоведческого анализа и историко-сравнительного подхода на основе сопоставительного изучения материалов дискуссии 1969–1971 гг. Исследование показывает, что дискуссия вокруг молодежной поэзии создала важную основу для понимания развития современной армянской литературы, оценки процесса формирования новых творческих направлений и выявления взаимодействия национальных и мировых литератур и демонстрации их роли в дальнейшем развитии армянской поэзии. The subject of the article is the emergence and development of the debate surrounding youth poetry in the Soviet Armenian literary context from 1969 to 1971, with special emphasis on Hovhannes Grigoryan’s role in this process. The aim of the research is to analyze this debate and clarify the issues that arose regarding poetic language, form, content, tradition, and innovation. The study examines responses from both literary critics and poets, presenting contrasting evaluations that highlight the challenges of free verse, punctuation, and the search for the new generation’s originality. Different perspectives are reflected, ranging from criticism of young poets to their defense. The article also addresses the assessment of foreign literary influences, seen either as enriching or as a threat to national identity. The article applies a combination of literary analysis and historical-comparative methodology through a comparative study of the debate materials from 1969–1971. The study shows that the debate on youth poetry established an important foundation for understanding the course of modern Armenian literature, for assessing the process of forming new creative directions, and for revealing the interaction of national and global influences, presenting their role in the further development of Armenian poetry. Հոդվածի քննության առարկան խորհրդահայ գրական միջավայրում 1969-1971 թթ. ծավալված երիտասարդական պոեզիայի շուրջ բանավեճի ծագումն է ու ընթացքը` այդ գործընթացում Հովհաննես Գրիգորյանի դերի շեշտադրումով։ Հետազոտության նպատակը նշված բանավեճի վերլուծությունն է և այն խնդիրների լուսաբանումը, որոնք առաջացան պոեզիայի լեզվի, ձևի, բովանդակության, ավանդույթի և նորարարության շուրջ։ Քննության են առնված ինչպես գրականագետների, այնպես էլ բանաստեղծների պատասխան արձագանքները՝ ներկայացնելով հակասական գնահատականները, որոնք ընդգծում էին թե՛ ազատ բանաստեղծության և կետադրության խնդիրը, թե՛ նոր սերնդի ինքնատիպության որոնումները։ Ներկայացված են տարբեր մոտեցումներ՝ սկսած երիտասարդ գրողների քննադատությունից մինչև նրանց պաշտպանություն։ Անդրադարձ է կատարվել նաև արտասահմանյան գրականությունից կրած ազդեցությունների գնահատմանը՝ որպես կամ հարստացնող, կամ ազգային ինքնատիպությանը սպառնացող գործոն։ Հոդվածում կիրառվել է գրականագիտական վերլուծության և պատմահամեմատական մոտեցման համադրություն՝ 1969-1971 թթ. երիտասարդական պոեզիայի շուրջ ծավալված բանավեճի նյութերի համադրական ուսումնասիրության միջոցով։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ երիտասարդական պոեզիայի շուրջ բանավեճը կարևոր հիմք է ստեղծել ժամանակակից հայ գրականության ընթացքը հասկանալու, ստեղծագործական նոր ուղղությունների ձևավորման գործընթացը գնահատելու և ազգային ու համաշխարհային ազդեցությունների փոխներգործությունը բացահայտելու համար՝ ներկայացնելով դրանց դերը հետագա ժամանակաշրջանի հայ պոեզիայի զարգացման մեջ։
Keywords: Գրականագիտություն