Շանթի «Շղթայվածը» դրաման պատմական և գեղարվեստական հանգույցներում - Բոյաջյան, Աստղիկ («Արցախ» հրատ.)
Հոդվածի նպատակն է ներկայացնել Լևոն Շանթի «Շղթայվածը» դրաման պատմական և գեղարվեստական հանգույցներում։ Հետազոտությունն արդիական է, քանի որ նունիսկ մեկ դար անց մենք բախվում ենք այն խնդիրներին, որոնք իրենց արտահայտությունն են գտել դրամայում։ Այս առումով մեր նպատակն էր խորքային վերլուծության ենթարկել ստեղծագործությունը և գտնել գրության շարժառիթներն ու պատմական անցյալի կերպավորման եղանակները։ Նպատակին հասնելու համար մեր առջև դրել ենք հետևյալ խնդիրները՝ պատմական իրողությունների և գիտական նյութերի հիման վրա ուսումնասիրել Առաջին Հանրապետության հռչակմանը նախորդած և հաջորդած իրադարձությունները և դրանց ազդեցությունը Շանթի «Շղթայվածը» դրամայի վրա։ Հետազոտության ընթացքում կիրառվել են սինթեզի, ինդուկցիայի, դեդուկցիայի և պատմահամեմատական մեթոդները: Հետազոտության շրջանակներում կատարված հիմնական եզրահանգումն այն է, որ Շանթը «Շղթայվածը» դրամայում 12-րդ դարի դեպքերը նկարագրելուց զատ փորձել է «այդ ժամանակաշրջան տեղափոխել» նաև իր դարաշրջանի իրադարձությունները։ Լինելով Առաջին Հանրապետության կառավարման առաջամարտիկներից մեկը՝ Շանթը խորին հիասթափություն է ապրում պետականության կորստին հաջորդած իրադարձությունների պատճառով։ Իր հերոսների շուրթերով Շանթը խոսում է այն ցավոտ իրականության մասին, որը արդիական է նաև այսօր։ The purpose of the article is to present Levon Shant's drama "The Chained" in historical and artistic contexts. The research is relevant, since even a century later we facing the problems that found their expression in the drama. In this regard, our goal was to subject the work to an in-depth analysis and find the motives of the writing and the ways of shaping the historical past. To achieve the goal, the following tasks were set: to study the events preceding and following the proclamation of the First Republic and their impact on Shant's drama "The Chained" based on historical realities and scientific materials. During the research, the methods of synthesis, induction, deduction and historical comparison were used. The main conclusion of the study is that, in addition to depicting the events of the 12th century in the drama "The Chained", also sought to ‘project the events of his own era’ onto that historical period. Being one of the pioneers of the First Republic, Shant experiences deep disappointment due to the events that followed the loss of statehood. Through the voices of his characters, Shant speaks of a painful reality that remains relevant today. Цель статьи – представить драму Левона Шанта «Скованные» в историко-художественном контексте. Исследование актуально, поскольку даже спустя столетие актуальными остаются проблемамы, нашедшие отражение в этой драме. В связи с этим нашей целью было подвергнуть произведение глубокому анализу, выявить мотивы создания драмы и способы преобразования в ней исторического прошлого. Для достижения цели мы поставили перед собой следующие задачи: изучить события, предшествовавшие и последовавшие за провозглашением Первой республики в Армении, и их влияние на драму Шанта «Скованные» на основе исторических реалий и научного материала. В ходе исследования использовались методы синтеза, индукции, дедукции и исторического сопоставления. Главный вывод, сделанный в рамках исследования, заключается в том, что Шант, помимо описания событий XII века в драме «Скованные», также пытается «перенести» в этот период события своей эпохи. Будучи одним из пионеров Первой республики, Шант испытывает глубокое разочарование в связи с событиями, последовавшими за потерей государственности. Устами своих героев Шант говорит о болезненной реальности, что актуально и сегодня.
Keywords: Գրականագիտություն