Ռազմական դրության ռեժիմում պետության պատասխանատվությունը առողջության պահպանման իրավունքի իրացման գործում - Հակոբջանյան, Վիկտորյա («ԱՐՑԱԽ» հրատ.)
Ցանկացած ռազմական հակամարտության ժամանակ առաջին հերթին խախտվում են մարդու հիմնարար իրավունքները, ինչպիսիք են կյանքի և առողջության իրավունքը։ Անշուշտ, բավականին դժվար է ամբողջապես վերահսկելի դարձնել կյանքի և առողջության սահմանադրական և կոնվենցիոն իրավունքների խախտման բացառման դեպքերը ռազմական հակամարտությունների ընթացքում։ Սակայն միջազգային մարդասիրական իրավունքը կոչված է ապահովելու առողջության պահպանման իրավունքի առավելագույն պատշաճ ու անխախտ իրացումը ռազմական դրության պայմաններում։ Ուստի` պետություններն ու միջազգային կազմակերպությունները պարտավոր են մշակել առողջության իրավունքի իրացումն ապահովող այնպիսի ինստիտուցիոնալ համակարգ, որի պայմաններում նվազագույնի կհասցվեն առողջության իրավունքի խախտման դեպքերը ռազմական հակամարտությունների ժամանակ: Միջազգային մակարդակով մշակման են ենթակա համապատասխան ուղենիշներ ու դիրեկտիվներ, իսկ ներպետական օրենսդրության շրջանակներում պետք է զարկ տրվի իրավաստեղծ ակտիվ գործունեությանը։ Սույն գիտական աշխատությունը ոչ միայն ներառում է թեմայի տեսական նկարագրական հատվածը, այլ նաև ապահովում է գիտական վերլուծության գործնական և կիրառական նշանակությունը։ Սույն հոդվածի նպատակն է վերհանել այն իրավական կարգավորման բացերն ու դրանցից բխող հիմնախնդիրները, որոնք խոչընդոտում են հակամարտությունների ընթացքում առողջության պահպանման իրավունքի իրացմանը։ Վերը նշված նպատակին հասնելու համար գիտական վերլուծության իրականացման համար առաջադրված խնդիրներն են առկա օրենսդրական և միջազգային իրավական կարգավորումների ուսումնասիրությունը, համեմատական վերլուծության իրականացումը՝ գործնականում առաջացող իրավիճակային խնդիրների հետ, ինչպես նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը։ During any military conflict, fundamental human rights, such as the right to life and health, are violated first of all. Of course, it is quite difficult to fully control the cases of excluding violations of constitutional and convention rights to life and health during military conflicts. However, international humanitarian law is called upon to ensure the most appropriate and unimpeded realization of the right to health in conditions of war. Therefore, states and international organizations are obliged to develop an institutional system ensuring the realization of the right to health, under which cases of violations of the right to health during military conflicts will be minimized. Relevant guidelines and directives are subject to development at the international level, and an impetus should be given to active law-making activity within the framework of domestic legislation. This scientific work includes not only the theoretical descriptive part of the topic, but also provides the practical and applied significance of scientific analysis. The purpose of this article is to reveal the gaps in legal regulation and the problems arising from them that hinder the realization of the right to health during conflicts. In order to achieve the above-mentioned goal, the tasks set for the implementation of the scientific analysis were the study of existing legislative and international legal regulations, the implementation of a comparative analysis with situational problems arising in practice, as well as the study of international experience. During the research the documentary and legislative-legal analysis, dialectical and systemic-analytical methods were used. The analysis presented in the article, provides us with the conclusion that there are no structures at either the international or national level that would maximally guarantee the right to health during wartime. Within the framework of this article, attention is drawn to the importance of a human rights approach to confronting such challenges, based on the principle of maximum access to health. Во время любого военного конфликта в первую очередь нарушаются основные права человека, такие как право на жизнь и здоровье. Очевидно, что полностью контролировать случаи исключения нарушений конституционных и конвенционных прав на жизнь и здоровье в ходе военных конфликтов достаточно сложно. Однако международное гуманитарное право призвано обеспечить наиболее целесообразное и неприкосновенное осуществление права на охрану здоровья во время войны. Поэтому государства и международные организации обязаны разработать институциональную систему, обеспечивающую реализацию права на здоровье, при которой случаи нарушения права на здоровье во время военных конфликтов будут сведены к минимуму. Необходимо разработать соответствующие руководящие принципы и директивы на международном уровне, а также дать импульс активной законотворческой деятельности в рамках внутреннего законодательства. Данное исследование включает в себя не только теоретический, описательный аспект темы, но и обеспечивает практическую и прикладную значимость научного анализа. Целью данной статьи является выявление пробелов в правовом регулировании и вытекающих из них проблем, препятствующих реализации права на здоровье во время конфликтов.
Keywords: Իրավագիտություն