Թվային ինքնիշխանության հիմնախնդիրը գլոբալացվող աշխարհում - Սիսոյան, Աննա («ԱՐՑԱԽ» հրատ.)
Հոդվածի գլխավոր նպատակը թվային ինքնիշխանության բարձրացման հնարավոր ուղիների բացահայտումն է՝ հիմնվելով Եվրամիության և նրա անդամ պետությունների փորձի վերլուծության վրա։ Նպատակին հասնելու համար մեր առջև դրել ենք հետևյալ խնդիրները՝ վերլուծել «թվային ինքնիշխանություն» հասկացության բովանդակությունը, դրա էությունը և սահմանումները, ուսումնասիրել թվային ինքնիշխանության հիմնական բաղադրիչները և պարզել դրանց փոխկապակցվածությունը, հայտնաբերել թվային ինքնիշխանության ձևավորման և ամրապնդման հիմնական նախապայմանները՝ ներառյալ տեխնոլոգիական անկախության, տվյալների վերահսկման և իրավակարգավորող մեխանիզմների դերը, վեր հանել այն խնդիրներն ու մարտահրավերները, որոնք կարող են խոչընդոտ հանդիսանալ թվային ինքնիշխանության հասնելու ճանապարհին։ Հոդվածում ներկայացված է թվային ինքնիշխանության մակարդակների և աստիճանների համեմատական վերլուծություն, ինչը հնարավորություն է տալիս հստակ գնահատելու տարբեր երկրների դիրքերը և նրանց կիրառած ռազմավարությունները։ Վերլուծության միջոցով առանձնացվում են ոլորտի հիմնական խնդիրները, ինչպես նաև առաջարկվում են մեխանիզմներ և գործնական լուծումներ, որոնք կարող են նպաստել թվային ինքնիշխանության բարձրացմանը։ Հետազոտության ընթացքում կատարված եզրակացությունը ցույց է տալիս, որ նույնիսկ տեխնոլոգիապես զարգացած երկրները բախվում են մարտահրավերների՝ թվային ինքնիշխանության ապահովման ճանապարհին։ Եզրակացության մեջ ընդգծվում է նաև, որ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների արագ զարգացման պայմաններում թվային ինքնիշխանությունը դառնում է պետական ինքնիշխանության անբաժանելի մաս։ Այս առումով, թվային տիրույթի պաշտպանությանն ուղղված քաղաքականությունն ու միջոցառումները կարևոր նշանակություն ունեն, քանի որ գլոբալ փոխկապակցվածությունը նաև ինքնիշխանության կորստի ռիսկեր է պարունակում։ Основная цель статьи — выявить возможные пути повышения цифрового суверенитета, основываясь на анализе опыта Европейского союза и его государств-членов. Для достижения этой цели нами были поставлены следующие задачи: проанализировать содержание понятия «цифровой суверенитет», его сущность и определения, изучить основные компоненты цифрового суверенитета и выяснить их взаимосвязь, выявить основные предпосылки формирования и укрепления цифрового суверенитета, включая роль технологической независимости, контроля данных и правовых механизмов регулирования, выделить проблемы и вызовы, которые могут препятствовать достижению цифрового суверенитета. В статье представлен сравнительный анализ уровней и степеней цифрового суверенитета, позволяющий наглядно оценить позиции разных стран и применяемые ими стратегии. Анализ выявляет основные проблемы в секторе, а также предлагает механизмы и практические решения, которые могут способствовать повышению цифрового суверенитета. Вывод, сделанный в ходе исследования, показывает, что даже технологически развитые страны сталкиваются с трудностями на пути обеспечения цифрового суверенитета. В заключении также подчеркивается, что в условиях стремительного развития информационных технологий цифровой суверенитет становится неотъемлемой частью государственного суверенитета. В этой связи политика и меры, направленные на защиту цифровой сферы, имеют первостепенное значение, поскольку глобальная взаимосвязанность также несет в себе риски потери суверенитета. The main goal of the article is to identify possible ways to increase digital sovereignty, based on an analysis of the experience of the European Union and its member states. To achieve this goal, we have set the following tasks: to analyze the content of the concept of “digital sovereignty”, its essence and definitions, to study the main components of digital sovereignty and clarify their interrelationships, to identify the main prerequisites for the formation and strengthening of digital sovereignty, including the role of technological independence, data control and legal regulatory mechanisms, to highlight the problems and challenges that may hinder the path to achieving digital sovereignty. The article presents a comparative analysis of the levels and degrees of digital sovereignty, which allows us to clearly assess the positions of different countries and the strategies they use. The analysis identifies the main problems in the field, as well as proposes mechanisms and practical solutions that can contribute to increasing digital sovereignty. The conclusion drawn during the research shows that even technologically advanced countries face challenges on the way to ensuring digital sovereignty. The conclusion also emphasizes that in the conditions of rapid development of information technologies, digital sovereignty is becoming an integral part of state sovereignty. In this regard, policies and measures aimed at protecting the digital domain are of paramount importance, as global interconnectedness also carries risks of loss of sovereignty.
Keywords: Միջազգային հարաբերություններ