Reflection of Soviet Everyday Life During the Perestroika Period in the Magazine “Woman Worker of Armenia” - Zhamharyan, Gagik; Sukiasyan, Hamo (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
The magazine “Woman Worker of Armenia”, published in Yerevan from 1924 to 1998, holds exceptional value as a source for studying the history of everyday life during the Perestroika period in Soviet Armenia (1985–1991). Despite the inherent limitations of the Soviet press, which this periodical could not entirely escape, its propagandistic content remains relatively low. The magazine actively collaborated with a broad cross-section of society. Its large readership and their active participation through letters, complaints, and advice on various everyday issues transformed the periodical into a unique document reflecting the lifestyle of Armenian society. It provides an unparalleled representation of public opinion and sentiments on matters of vital significance to Armenian society. The periodical addressed issues related to the interplay of society, family, and individual, women’s lives, medical and domestic concerns, and celebrated women who made significant contributions to the republic’s development. 1985 թ. գարնանը ԽՍՀՄ-ում սկիզբ առած համալիր բարեփոխումները ստացան «Վերակառուցում» հավաքական անվանումը: Հանրային կյանքի բոլոր ոլորտներում հրապարակայնությունը հռչակվեց որպես գործունեության առանցքային սկզբունք: Հրապարակայնության քաղաքականությամբ հռչակված ազատականությունը Վերակառուցման տարիներին խթանեց նաև մամուլում խորհրդային հասարակության համար արգելված թեմաների արծարծումը։ Վերակառուցման քաղաքականության հետևանքով ստեղծված հարաբերական ազատության պայմաններում Խորհրդային Հայաստանում աշխուժացավ հասարակական կյանքը, ակտիվ գործելու հնարավորություն ստացան տարբեր խմբեր ու խմբակներ: Վերակառուցման տարիներին Հայաստանում ծավալվող իրադարձություններն իրենց ազդեցությունը թողեցին մամուլի հրապարակումների թեմատիկայի վրա: Քննադատությունը, սոցիալիստական անցյալը, ներկան ու գալիքը գնահատելու հրապարակախոսական նախաձեռնությունները մամուլում դարձան առավել առարկայական ու հասցեական: Արդյունքում՝ «Հայաստանի աշխատավորուհի» ամսագրի 1985–1988 թթ. համարներում մեծ քանակ են կազմում Խորհրդային Հայաստանի առօրյան արտացոլող սոցիալական, կենցաղային ուղղվածության հրապարակումները: 1988–1991 թթ. Հայաստանում տեղի ունեցած բախտորոշ իրադարձությունները (Ղարաբաղյան շարժում, ավերիչ երկրաշարժ, անկախության վերականգնում) կտրուկ փոխեցին բնակչության առօրյան, որն սկսեց ընթանալ աղետի բերած հոգեբանական ցնցումների հաղթահարման, ազգային հիմ-նախնդիրների շուրջ հանրային համախմբման և սոցիալ–տնտեսական մարտահրավերներին դիմակայելու տրամաբանությամբ: Այս ամենի հետևանքով «Հայաստանի աշխատավորուհի» ամսագրում սկսում է գերակշռել համազգային նշանակության քաղաքական և տնտեսական խնդիրների լուսաբանումը:
Keywords: History