Об иммунокомпетентности слизистой оболочки носа - Тадевосян, Г. И.; Лусинян, Н. А.; Арутюнян, А. Г.; Ханданян, Г. Л.; Саргсян, Г. В.; Петросянц, Г. И.; Арзуманян, Г. Р; Асланян, А. Р.; Арутюнян, К. Г.; Шукурян, А. К. (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Օրգանիզմի արտաքին պատնեշների համակարգում քթի լորձաթաղանթն իր տեղագրական դիրքի շնորհիվ առաջինն է ենթարկվում պաթոգենների հարձակմանը և ներկայացնում է օրգանիզմի առաջին պաշտպանական գիծը՝ շնորհիվ ոչ սպեցիֆիկ և սպեցիֆիկ իմուն պաշտպանության գործոնների։Քթի լորձաթաղանթի էպիթելային բջիջներն արտադրում են բակտերիասպան և բակտերիաստատիկ գործոններ՝ լիզոցիմ, լակտոֆերին, ինտերֆերոն, և իմունագլոբուլիններ՝ IgA, IgM, IgG։ Մարդու ծննդյան պահից սկսած՝ ձևա վորվում է ադապտիվ իմունիտետը, որն ունի ձեռքբերովի, առանձնահատուկ բնույթ։ Առաջին պաշտպանական գիծը կատարում է պաթոգեն միկրոօրգա նիզմների ադհեզիայի կանխարգելում և լուծելի հակածինների ինակտիվացում։ Երկրորդ գիծն ակտիվացնում է կոմպլեմենտար համակարգը և այլ բորբոքման միջնորդանյութեր, վնասազերծում և հեռացնում է ինչպես կենդանի, այնպես էլ մահացած հակածինները, որոնք շրջանցել են առաջին գիծը և թափանցել քթի լորձաթաղանթ։ Ոչ սպեցիֆիկ պաշտպանական կարևոր գործոններից է մուկոցիլյար մաքրումը, որի խանգարումը կարող է հանգեցնել իմունային պատասխանի դանդաղեցման և իմունային համակարգի ճնշման։ Հարկավոր է հիշել, որ քթի լորձաթաղանթից առաջացող ռեֆլեքսներն ազդում են տարբեր օրգանների և համակարգերի գործունեության վրա, այդ թվում՝ մարդու վերարտադրողական գործառույթի։ In the system of compromised barriers of the human body, the nasal mucosa, due to its topographical position, is the first to be attacked by pathogens and represents the body's first line of defense, due to factors of both nonspecific and specific immune protection. The epithelial cells of the nasal mucosa produce bactericidal and bacteriostatic factors-lysozyme, lactoferrin, interferon, and immunoglobulins IgA, IgM, and IgG. From the moment of birth, a person begins to develop adaptive immunity, which has an acquired and specific nature. The first line of defense consists of preventing the adhesion of pathogenic microorganisms and inactivating soluble antigens. The second line activates the complement system and other inflammatory mediators, neutralizes and removes both live and dead antigens that have bypassed the first line and penetrated the nasal mucosa. An important factor of nonspecific defense is mucociliary clearance, the disruption of which can lead to a prolonged immune response and suppression of immunity as a whole. It is important to remember that reflexes, originating from the nasal mucosa, influence the functioning of various organs and systems, including the reproductive function of humans.
Keywords: Обзор; Иммунология