Ռաֆայել Շիշմանյանը և «Անահիտ» հանդեսը - Անանյան, Ռուզան (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
«Ռաֆայել Շիշմանյանը և «Անահիտը»» հոդվածում ներկայացված է գեղանկարիչ, արվեստի տեսաբան Ռաֆայել Շիշմանյանի (1885-1959) արվեստաբանական գործունեությունը, մասնավորապես անդրադարձ է կատարվել «Անահիտ» հանդեսի 1930, 1937 և 1940 թվականների համարներում տպագրված հոդվածներին: Երկար տարիներ ապրելով Ֆրանսիայում՝ ստեղծագործական գործունեությանը զուգահեռ, Ռ. Շիշմանյանը զբաղվել է արվեստաբանական խնդիրների ուսումնասիրությամբ, անդրադարձել է հայ և օտարազգի արվեստագետների ժառանգության և առանձին ստեղծագործությունների ման-րազնին վերլուծությանը: Հայալեզու և օտարալեզու հանդեսներում հրատարակել է բազմաթիվ վերլուծական հոդվածներ, որոնք կարևոր և արժեքավոր են հայ մշակույթի ուսումնասիրման գործում: Զգալի ժամանակ նվիրելով արվեստաբանությանը, ցավոք, Շիշմանյան-արվեստաբանի գործունեությունը առ այսօր առանձին հետազոտության նյութ չի հանդիսացել: Սույն հոդվածը ևս մեկ փորձ է լրացնելու այդ բացը: Նյութում անդրադառնում և վերլուծության ենք ենթարկում «Անահիտ» հանդեսի էջերում հանդիպող երեք` «Անթուան Պուրտէլ», «Նկարիչ Վ. Մախոխեան» և «Անհետացող արուեստագէտներ. Զարեհ» հոդվածները: Նյութը շարադրված է ժամանակագրական կարգով: В статье «Рафаэл Шишманян и журнал «Анаит»» представлена деятельность живописца, теоретика искусства Рафаэла Шишманяна (1885-1959) как искусствоведа, в частности рассматриваются статьи, напечатанные в журнале «Анаит» в 1930 г., 1937 г., 1940 г. За время проживания во Франции параллельно с творчеством Р. Шишманян занимался изучением искусствоведческих проблем, изучал творчество армянских и зарубежных художников, тщательно анализировал отдельные произведения. В армянских и иностранных журналах опубликовал множество статей, которые важны и ценны для изучения армянской культуры. Деятельность Шишманяна-искусствоведа, несмотря на то, что он много времени посвятил искусствоведению, до сих пор не являлась темой изучения. Данная статья – еще одна попытка восполнить этот пробел. В материале рассматриваются и анализируются статьи «Антуан Бурдель», «Художник В. Махохян», «Исчезающие художники. Заре Галфаян», напечатанные в журнале «Анаит». Материал изложен в хронологическом порядке. The article “Raphael Chichmanian and “Anahit” journal” discusses the artistic endeavors of painter and art historian Raphael Chichmanian (1885-1959), focusing on his contributions to the journal “Anahit”, published in 1930, 1937, and 1940. Having spent many years in France, Chichmanian not only pursued his creative work but also engaged in researching artistic issues. He conducted detailed analyses of the heritage and individual works of both Armenian and foreign artists. He has pub-lished numerous critical articles in both Armenian and foreign language journals, which are essential and valuable for the study of Armenian culture. Although Chichmanian dedicated considerable time to studying art, unfortunately, his work has yet to be the focus of a separate research study. This article seeks to address that gap. He wrote three articles: “Antoine Bourdelle”, “Painter W. Makhokian”, and “Vanishing Artists: Zareh Kalfayan, Heran-Chaban”. The material is organized chro-nologically.
Keywords: Կերպարվեստագիտություն; Ռաֆայել Շիշմանյան