«Կերմեր ֆըստան» պարերգի շուրջ - Սարգսյան, Մարգարիտ (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Հոդվածում քննության է առնված պատմական Կիլիկյան Հայաստանում և նրան հարակից բնակավայրերում տարածված, մինչ այսօր կենցաղավարող հայկական «Կերմեր ֆըստան» պարերգի երգային և պարային ավանդույթը: Հետազոտության նպատակն է ներկայացնել հարսանեկան ծեսի և այլ խրախճությունների ընթացքում կատարվող «Կերմեր ֆըստան» պարերգի ընդհանուր բնութագիրը, պարերգի տարբերակների կենցաղավարումը, ինչպես նաև պարաքայլերի և երաժշտական ֆրազների փոխահարաբերության խնդիրը: «Կերմեր ֆըստան»-ի թե՛ երգային, թե՛ պարային տարբերակները այսօր էլ դեռ կատարում են Պատմական Հայաստանի՝ այսօրվա Թուրքիայի, Լիբանանի և Սիրիայի հայաշատ բնակավայրերի հայերը, ինչպես նաև այդ բնակավայրերից ԱՄՆ արտագաղթած և Հայաստանի Հանրապետություն ներգաղթած հայերի սերունդները: Պարերգը կատարում են առօրյա ժամանցի, խնջույքների, հավաքույթների ընթացքում: Հետազոտության նպատակն է պարերգը հնարավորինս անաղարտ և անխառն տեսքով պահպանել և տարածել ինչպես հանրության լայն շրջանակներում, այնպես էլ՝ ավանդական երգի-պարի ինքնագործ կամ պրոֆեսիոնալ խմբերի երկացանկում: Ուստի մեր դիտարկման վերջում ներկայացված է նաև պարի շարժական տեքստը: Հետազոտության համար հիմք են հանդիսացել տարբեր տարիներին երաժշտագետերի, պատմաբանների, մշակութաբանների կողմից գրառված, ինչպես նաև համացանցում տեղադրված այս պարերգի բազմաթիվ տարբերակներ: Մեծապես օգնել են տարբեր մասնագետներից գրանցած տեղեկությունները: В статье рассматривается песенно-танцевальная традиция армянской танцевальной песни «Кермер Фистан», которая широко распространена в исторической Киликийской Армении и соседних с ней поселениях и популярна до сих пор. Цель исследования – представить общую характеристику танцевальной песни «Кермер Фистан», исполняемой во время свадебной церемонии и других торжеств, варианты танцевальной песни, а также проблему взаимосвязи танцевальных шагов и музыкальных фраз. И песенная, и танцевальная версии «Кер-мер Фистан» до сих пор исполняются армянами Исторической Армении – армянских поселений нынешней Турции, Ливана и Сирии, а также поколениями армян, эмигрировавших из этих поселений в США и иммигрировавших в Рес-публику Армения. Исполняют эту песню-пляску во время ежедневных развлечений, праздничных собраний. Цель исследования – по возможности сохранить и распространить его в оригинале, без искажений, как среди широкой публики, так и в репертуаре самодеятельных или профессиональных традиционных песенно-танцевальных коллективов. Поэтому двигательный текст пляски также представлен в конце нашего обзора. В основе исследования лежат многочисленные версии этой песни-пляски, записанные в разные годы музыковедами, историками и культурологами, а также размещенные в Интернете. Очень помогла информация, зафиксированная различными специалистами. The article discusses the song and dance traditions of the Armenian dance song “Kermer Fistan”, which is widespread in historical Cilician Armenia and its neighboring settlements and is still popular. The purpose of the study is to present a general description of the dance song “Kermer Fistan” performed during the wedding ceremony and other celebrations, variants of the dance song, as well as the problem of the relationship between dance steps and musical phrases. Both song and dance versions of “Kermer Fistan” are still performed by the Armenians of Historical Armenia, today's Armenian settlements in Turkey, Lebanon and Syria, as well as the generations of Armenians who emigrated from those settlements to the USA and immigrated to the Republic of Armenia. This dance song is performed during daily entertainment, parties and gatherings. The purpose of the study is to preserve and distribute it in the original, without distortion, as far as possible, both among the general public and in the repertoire of amateur or professional traditional song and dance groups. Therefore, the motor text of the dance is also presented at the end of our review. The study is based on numerous versions of this dance song, recorded by musicologists, historians, culturologists in different years, and also posted on the Internet. The information recorded by various experts was very helpful.
Keywords: Երաժշտագիտություն