В постоянном движении. О Джоне Тер-Тадевосяне - Хараджанян, Раффи (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Джон (Дживан) Тер-Тадевосян (1926, Ереван - 1988, Ереван) – один из выдающихся армянских композиторов второй половины 20-го века. Профессиональный скрипач, композиторское образование он также получил, но гораздо позже, в Ереванской государственной консерватории имени Комитаса, в классе Э. Мирзояна. Джон проработал в Ереванском симфоническом оркестре 10 лет. Там он соприкоснулся с основными закономерностями и принципами коллективного музыкального искусства и понял их, впитал в себя выразительную силу и своеобразие звучания оркестровой музыки, что стало основой его творчества. Обладая прекрасным знанием возможностей ударной и духовой групп оркестра, Тер-Тадевосян тем не менее в своих партитурах отдает предпочтение струнной группе, в частности, скрипке, которая так близка его душе и которой он остался верен на протяжении всей своей жизни («Лирическая поэма», Скрипичный концерт). Любознательность творческой натуры армянского автора, его стремление к воплощению драматических ситуаций, интерес к воплощению конструктивных идей особенно ярко отразились в его Третьей (органной) и Пятой («Паганини»; посвященной Д. Шостаковичу) симфониях, во Втором струнном квартете (1966) и ряде других произведенияй. Ջոն (Ջիվան) Տեր-Թադևոսյանը (1926, Երևան-1988, Երևան) 20-րդ դարի երկրորդ կեսի հայ նշանավոր կոմպոզիտորներից է։ Պրոֆեսիոնալ ջութակահար՝ նա ստացել է նաև կոմպոզիտորական կրթություն, բայց շատ ավելի ուշ՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, Էդվարդ Միրզոյանի դասարանում։ Ջոնը 10 տարի աշխատել է Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբում։ Այնտեղ նա առնչվեց կոլեկտիվ երաժշտարվեստի հիմնական օրինաչափությունների ու սկզբունքների հետ և ըմբռնեց դրանք, ներծծվեց նվագախմբային երաժշտության հնչողության արտահայտչական ուժով և ինքնատիպությամբ, ինչը դարձավ նրա ստեղծագործության հիմքը։ Գերազանց տիրապետելով նվագախմբի հարվածային և փողային խմբերի հնարավորություններին՝ իր պարտիտուրներում Տեր-Թադևոսյանն, այդուհանդերձ, նախընտրում է լարային խումբը, մասնավորապես՝ ջութակը, որն այնքան մոտ էր իր հոգուն և որին նա հավատարիմ մնաց ողջ կյանքի ընթացքում («Լիրիկական պոեմ», Ջութակի կոնցերտ): John (Jivan) Ter-Tatevosyan (1926, Yerevan – 1988, Yerevan) is one of the most prominent Armenian composers of the second half of the XX century. A professional violinist, he also studied composition under E. Mirzoyan at the Komitas Yerevan State Conservatory. John worked in the Yerevan Symphony Orchestra for 10 years. There he familiarized himself with the basic aspects and principles of collective musical art, took in and absorbed the expressive power and peculiarity of the orchestral music sound, thereby having laid the foundation for his creative work. Ter-Tatevosyan knew the abilities of percussion and brass groups in the orchestra perfectly well, this notwithstanding, in his scores, he gave preference to the string group, violin in particular, which was especially close to his heart and to which he remained faithful through all his life (“Lyrical Poem”, Violin Concerto). The inquisitiveness of the Armenian composer’s creative nature, his aspiration to translate dramatic situations into music, his interest in implementing constructive ideas are convincingly reflected in his Symphonies No. 3 and No. 5 “Paganini” (dedicated to D. Shostakovich), in String Quartet No. 2 (1966) and a few other pieces.
Keywords: Музыкознание