The new publications of the new Diocese - Hndzatsean, Gevorg; Hovakimyan, Armen (Մայր Աթոռոյ Սրբոյ Էջմիածնի)
Հայ Առաքելական սուրբ Եկեղեցին դարեր շարունակ եղել է հայ մշակոյթի պահպանման եւ լուսաւորութեան կենտրոն: Դարաւոր աւանդոյթն այսօր եւս շարունակւում է, ինչի վառ ապացոյցներից է Մասեացոտնի թեմի իրականացրած հրատարակչական գործունէութիւնը: Թեմը, որը հիմնադրուել է 2021 թուականին Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ. կոնդակով, արդէն իսկ նախաձեռնել է մի շարք գրքերի հրատարակում, որոնցից առաջինը նուիրուած էր Սուրբ Գէորգ Զօրավարին: Ինչպէս այս նաեւ միւս հրատարակութիւնները ներառում են սուրբերի վարքերն ու վկայաբանութիւնները, շարականներ, աղօթքներ եւ աւանդութիւններ եւ կազմուած են արեւելահայերէնի վերածուած գրաբարեան բնագրերի հիման վրայ: Յատուկ ուշադրութիւն է դարձուել այն հարցերին, որոնք առնչւում են հայ եկեղեցական աւանդոյթներին եւ դրանց պատմական աղբիւրներին: Օրինակ՝ ներկայացուած են վկայութիւններ առ այն, թէ որոշ հեղինակների հաւաստմամբ Յովհաննէս առաքեալը նաեւ Հայաստանում է քարոզել: Հրատարակուած գրքերի շարքում առանձնանում է Ներսէս Շնորհալու հանելուկների գրքոյկը, որը ներառում է Կաթողիկոսի՝ Միջին կամ Կիլիկեան հայերէնով ստեղծած հանելուկների աշխարհաբար, ռուսերէն եւ անգլերէն թարգմանութիւնները: Ներկայումս թեմում պատրաստւում են նոր հրատարակութիւններ՝ նուիրուած ազգային սրբերին, այդ թւում՝ Սուրբ Սահակին եւ Սուրբ Մեսրոպին, Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչին եւ Սուրբ Ղեւոնդեան քահանաներին: Չնայած այս գրքերի մեծ պահանջարկին, դրանք դեռեւս հասանելի են միայն Մասեացոտնի թեմում: Այս հրատարակութիւնները վկայում են, որ Հայ Եկեղեցին ոչ միայն հոգեւոր կեանքը պահպանել է, այլեւ մշտապէս եղել է ազգային ինքնութեան ամրապնդման առանցքային հիմնասիւներից մէկը: Святая Армянская Апостольская Церковь на протяжении веков оставалась центром сохранения и распространения армянской культуры. Эта многовековая традиция продолжается и в наши дни, ярким подтверждением чему служит издательская деятельность епархии Масеацотн. Основанная энцикликой Католикоса Всех Армян Гарегина II в 2021 году, епархия уже инициировала выпуск ряда книг, первой из которых стало издание, посвящённое Святому Георгу Победоносцу. Как это, так и последующие издания включают в себя жития святых, гимны, молитвы и предания, переведённые с грабара на восточноармянский. Особое внимание уделено вопросам, связанным с армянскими церковными традициями и их историческими источниками. В частности, приводятся свидетельства о том, что, согласно ряду авторитетных исследователей, апостол Иоанн проповедовал и в Армении. Среди опубликованных книг выделяется сборник загадок Нерсеса Шнорали, содержащий переводы его среднеармянских (киликийских) загадок на современный армянский, русский и английский языки. В настоящее время готовятся к выпуску новые издания, посвящённые национальным святым, включая Святого Саака и Святого Месропа, Святого Григория Просветителя и святых священников Гевондян. Несмотря на высокий интерес к этим книгам, они пока доступны только в епархии Масеацотн. Эти публикации ещё раз подтверждают, что Армянская Церковь на протяжении веков не только сохраняла духовную жизнь народа, но и оставалась одним из ключевых оплотов его национальной идентичности.
Keywords: Literary Review; Diocese of Maseatsotn; New publications