Ակնարկ՝ Իրաքի մէջ հայկական ներկայութեան պատմութենէն - Օհանեան, Սեդա (Մայր Աթոռոյ Սրբոյ Էջմիածնի)
Քաղաքակրթութեան բնօրրան եւ պատմական Միջագետքի տարածքին ձևաւորուած Իրաք քաղաք- պետութիւնը Հայաստանի սահմանակից եւ դրացի այն պետութիւններէն է, ուր հայերը տարբեր ժամանակներուն բնակութիւն հաստատած են եւ քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային սերտ յարաբերութիւններ մշակած: Ուսումնասիրութիւնները ցոյց կու տան, որ աւելի քան երեք հազարամեակ Միջագետքի շարք մը շրջաններուն մէջ ձևաւորուած են հայկական բնակավայրեր, որոնք երկարատև կեանք չեն ունեցած եւ ժամանակի ընթացքին տարատեսակ հանգամանքներու բերումով, երբեմն շատ կենսունակ եւ երբեմն ալ գրեթէ անհետացած են այս երկրի դարաւոր պատմութեան թատերաբեմէն: Վաղնջական ժամանակներէն Իրաքի հայ գաղթավայրը, յատկապէս 1638 թուականին թեմի վերակազմաւորումէն ցայսօր, երկրի զանազան վարչակարգերու եւ իշխանութիւններու ժամանակաշրջաններուն, համայնքը կրցած է զերծ մնալ անհարկի վտանգներէ եւ իր աննկուն կամքով եւ յարատև ջանասիրութեամբ միշտ վառ պահած է ազգային ինքնագիտակցութիւնը իր ստեղծած համայնքային տարաբնոյթ կառոյցներու գործունէութեանց ընդմէջէն եւ միևնոյն ատեն գործօն մասնակցութիւնը բերած հիւրընկալ երկրի տնտեսական- մշակութային եւ գիտական վերելքին: The state-unions of Iraq which was formed on the territory of the cradle of civilization Mesopotamia, borders Armenia and is one of those states where Armenians settled at different times and developed close political, economic and cultural relations. Since ancient times the Armenian community in Iraq and in particular since the reorganization of the Diocese in 1638 up to the present time, during various regimes and governments of the country, the community survived unnecessary danger and with its indomitable will and constant diligence has always kept the national self-awareness alive through the activities of the various social structures it created and at the same time has had active participation in the development of the host country’s economic, cultural and scientific fields. Государственные объединения, образовавшийся на территории колыбели цивилизации Месопотамии, граничили с Арменией и являлись из тех государств, где армяне селились в разное время и развивали тесные политические, экономические и культурные связи. С древних времен армянская община в Ираке и, в частности, с момента реорганизации епархии в 1638 г. и до настоящего времени, при различных режимах и правительствах страны, пережила ненужные опасности и не раз сталкивалась с ними. Община своей несгибаемой волей и постоянным усердием всегда поддерживала национальное самосознание через деятельность различных созданных им общественных структур и одновременно активно участвовала в развитии экономики, культуры и науки принимающей страны.
Keywords: Հայ ժողովրդի պատմութիւն