Ժամանակակից հայերենի չեզոք սեռի բայերի պարագաառությունը - Գրքիկյան, Լալա
Հոդվածում քննվում է ժամանակակից հայերենի չեզոք սեռի բայերի արժույթի դրսևորումներից մեկը՝ պարագաառությունը, որն առայսօր ուսումնասիրության առարկա չի դարձել: Դրանով էլ պայմանավորված է աշխատանքի արդիականությունը: Չեզոք սեռի բայերի պարագաառական արժույթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն կտա առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու չեզոք սեռի ոչ միայն դիմավոր, այլև անդեմ բայերի կապակցական հնարավորությունների մասին: Ժամանակակից հայերենի չեզոք սեռի բայերից քննության են ենթարկվում միայն այն բայերը, որոնք կարող են պարագա լրացում կամ լրացումներ ենթադրել և պահանջել ուժեղ կառավարման եղանակի թե՛ անմիջական և թե՛ միջնորդական տեսակներով: Առդրության և թույլ կառավարման եղանակներով իրականացող չեզոք սեռի բայ-պարագա լրացում կապակցությունները պարագաառության ուսումնասիրության տեսանկյունից հետաքրքրություն չեն ներկայացնում: Ժամանակակից հայերենի չեզոք սեռի բայերի պարագաառական արժույթի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ոչ բոլոր բայերն են պարագաառու: Ավելի շատ են այն չեզոք սեռի բայերը, որոնք զուրկ են պարագաառական արժույթից: Վերջիններիս մի մասն առանձնանում է խնդրառական արժույթով, իսկ մի մասն էլ ոչ խնդրառու է և ոչ էլ պարագաառու: Հոդվածի վերջում արել ենք շարադրանքի տեսական դրույթներից բխող մի շարք եզրակացություններ: The article examines one of the manifestations of the valency of intransitive verbs in the Modern Armenian language - adverbial valency (the ability to accept an adverbial modifier), which has not been the subject of study so far. This is what determines the relevance of the study.Studying the adverbial valency of intransitive verbs will provide a more complete understanding of the compatibility of not only personal, but also impersonal intransitive verbs.Of all the intransitive verbs of the Modern Armenian language, only those verbs are considered that can imply and require combination with an adverbial modifier or an adverbial modifiers through strong government, both direct and indirect (mediated). Combination of intransitive verbs with an adverbial modifier by means of association or weak government is not of interest from the point of view of studying adverbial valency. The study of the adverbial valency of intransitive verbs in the Modern Armenian language shows that not all verbs have the ability to be combined with an adverbial modifier. Among intransitive verbs, those that lack the ability to combine with adverbial modifiers prevail. Some of the latter are distinguished by objective valency, while others have neither objective nor adverbial valency.At the end of the article, we made a number of conclusions arising from the theoretical provisions of the work. В статье рассматривается одно из проявлений валентности непереходных глаголов в современном армянском языке – адвербиальная валентность (способность принимать обстоятельство), которая до сих пор не была предметом изучения. Именно это и определяет актуальность нашей работы.Изучение адвербиальной валентности непереходных глаголов позволит получить более полное представление о сочетаемости не только личных, но и безличных непереходных глаголов. Из всех непереходных глаголов современного армянского языка мы рассматриваем только те глаголы, которые могут подразумевать и требовать сочетания с обстоятельством или обстоятельствами путем сильного управления, как прямого, так и обосредованного. Сочетаемость непереходных глаголов с обстоятельством путем примыкания или слабого управления не представляет интереса с точки зрения изучения адвербальной валентности. Изучение адвербальной валентности непереходных глаголов в современном армянском языке показывает, что не у всех глаголов есть способность сочетаться с обстоятельством. Среди непереходных глаголов превалируют те, у которых отсутствую способность сочетаться с обстоятельством. Часть последних отличается объектной валентностью, в то время как другие не имеют ни объектной, ни адвербиальной валентности. В конце статьи мы сделали ряд выводов, которые вытекающих из теоретических положений работы.
Keywords: Լեզվաբանություն