Նախկին ԼՂԻՄ-ի և ազատագրված տարածքների կարգավիճակը «Մադրիդյան սկզբունքներ»-ում - Հասան-Ջալալյան, Ստեփան; Զոհրաբյան, Էդուարդ
Հոդվածի նպատակն է, հիմնվելով հարցին վերաբերող աղբյուրների վրա, պարզել ադրբեջանաարցախյան հակամարտության կարգավորման նպատակով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի կողմից հակամարտության կողմերին ներկայացված «Մադրիդյան սկզբունքներ»-ում Արցախի Հանրապետության ազգային, պետական շահերին դեմ ձևակերումները: Դրված նպատակին հասնելու համար առաջադրվել են հետևյալ խնդիրները՝ 1. որո՞նք են «Մադրիդյան սկզբունքներ»-ում ամրագրված այն հիմնական առաջարկությունները, որոնց հիման վրա պետք է կարգավորվեր ադրբեջանաարցախյան հակամարտությունը, 2. ի՞նչ դիրքորոշում են ունեցել հակամարտության կողմերը «Մադրիդյան սկզբունքներ»-ի վերաբերյալ, 3. ի՞նչ կարգավիճակ էր տրվելու նախկին ԼՂԻՄ-ին և ազատագրված տարածքներին «Մադրիդյան սկզբունքներ»-ով, 4. ինչպե՞ս էր իրացնելու ինքնորոշման իր իրավունքը Արցախի հայությունը «Մադրիդյան սկզբունքներ»-ով, 5. ի՞նչ դիրքորոշում են ունեցել ՀՀ նախկին նախագահները ԼՂԻՄ-ի և ազատագրված տարածքների հետագա կարգավիճակի վերաբերյալ: Հոդվածը շարադրված է համապատասխան փաստաթղթերի համադրման ու համեմատական ուսումնասիրության և քննական վերլուծության միջոցով: Հարցին վերաբերելի փաստերի ու փաստաթղթերի համադիր քննության արդյունքում հանգել ենք այն եզրակացության, որ ադրբեջանաարցախյան հակամարտության կարգավորման նպատակով ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի կողմից հակամարտության կողմերին ներկայացված «Մադրիդյան սկզբունքներ» անունով հայտնի փաստաթուղթը գերակշիռ չափով դեմ է Արցախի Հանրապետության ազգային, պետական շահերին: Цель статьи, заключается в том, чтобы выявить формулировки предъявленные Минской группой ОБСЕ сторонам конфликта в рамках “мадридских принципов”, которые противоречат национальным и государственным интересам Республики Арцах, на основе источников, связанных с данным вопросом. Для достижения поставленной цели были предложены следующие задачи: 1. какие основные предложения закреплённые в "мадридских принципах", на основе которых должен был урегулироваться азербайджано-арцахский конфликт?, 2. какие позиции имели стороны конфликта по отношению к "мадридским принципам"?, 3. какой статус должна была получить бывшая Нагорно Карабахская Автономная Область и освобождённые территории согласно "мадридским принципам"?, 4. как армяне Арцаха реализовали бы свое право на самоопределение в соответствии с «мадридскими принципами»?, 5. какова была позиция бывших президентов Республики Армения относительно будущего статуса Нагорно-Карабахской Автономной Области и освобожденных территорий?. Статья написана путем сопоставления, сравнительного и экспертного анализов соответствующих документов. В результате совместного изучения фактов и документов по данному вопросу мы пришли к выводу, что документ, известный как «мадридские принципы», представленный Минской группой ОБСЕ сторонам конфликта с целью урегулирования азербайджано-арцахского конфликта во многом противоречит национальным и государственным интересам Республики Арцах. The purpose of the article, based on the sources related to the issue, is to find out the claims against the national and state interests of the Republic of Artsakh in the "madrid principles" presented by the OSCE Minsk group to the conflict parties for the purpose of settlement of the Azerbaijan-Artsakh conflict. In order to achieve the set goal, the following issues were put forward: 1. what are the main recommendations laid down in the "madrid principles" on the basis of which the Azerbaijan-Artsakh conflict should be settled?, 2. what position did the parties to the conflict have regarding the "madrid principles"?, 3. what status would be given to the former Nagorno-Karabakh Autonomous Region and the liberated territories under the “madrid principles”?, 4. how would the Armenians of Artsakh exercise their right to self-determination with the “madrid principles”?, 5. what was the position of the former presidents of the Republic of Armenia regarding the future status of the Nagorno Karabakh Autonomous Region and the liberated territories? The article is written by means of comparison and comparative study of relevant documents and examination analysis. As a result of the joint examination of facts and documents related to the issue, we came to the conclusion that the document known as "madrid principles" presented by the OSCE Minsk group to the conflict parties for the purpose of settlement of the Azerbaijan-Artsakh conflict is mostly against the national and state interests of the Republic of Artsakh.
Keywords: Պատմություն