Բարոյահոգեբանական հարցադրումները Արշակ Չոպանյանի գեղարվեստական արձակում - Մուրադյան, Արմենուհի
Հոդվածում քննվել է Արշակ Չոպանյանի գեղարվեստական փոքր արձակը։ Աշխատանքի համար կարևոր դեր են խաղացել գրողի կենսագրական փաստերն ու գեղագիտական հայացքները, օգնել ավելի ճիշտ ըմբռնելու և գնահատելու Չոպանյանի ստեղծագործությունները, դրանց յուրահատկություններն ու խորությունը։ Արշակ Չոպանյանը բացառիկ տաղանդով օժտված գրող է։ Նա ինքնամոռաց իրեն նվիրեց հայրենիքին, նրա պատմությանը, մշակույթին։ Նա բանաստեղծ և թարգմանիչ է, գիտնական, քննադատ, հասարակական գործիչ։ Նրա գրական հայացքների վրա մեծ ազդեցություն են թողել իր հանրահայտ ուսուցիչները։ «Տղու հոգիներ» շարքը կարևոր տեղ է զբաղեցնում նրա ստեղծագործության մեջ։ Նա ներկայացնում է դիմանկարների շարք և յուրաքանչյուր պատմվածքում շոշափում է բարոյահոգեբանական հարցեր՝ քննելով հերոսների ճակատագրերը։ Նրա հերոսները արհամարհված են հասարակության կողմից, երբեմն իրենց մեղավոր են զգում և փորձում են քավել իրենց մեղքերը։ Գրողի հետաքրքրությունները շատ են, բայց տարբեր թեմաների շոշափման կենտրոնում մարդ-անհատն է։ Ամենից առաջ նրան գրավում են խեղճ ու անպաշտպան, ստորին խավի մարդիկ՝ իրենց հոգեկան ծանր տառապանքներով, մռայլ ապրելակերպով, ոտնահարված իրավունքներով, անվերջ հոգսերի ու սին պատրանքների մեջ։ Հանգել ենք այն եզրակացության, որ Չոպանյանի արձակին բնորոշ են հոգեբանական հարցադրումներ, որոնք արտացոլում են մարդկային էակների ներաշխարհի գաղտնի ելևէջները, թախիծն ու տառապանքը։ Մեր կողմից քննության ենք ենթարկել Չոպանյանի մի շարք պատմվածքներ և եզրահանգել, որ հեղինակն իր արձակով փորձում է սեր, բարություն, խղճահարություն արթնացնել մարդկանց մեջ, չանտեսել իր պատմվածքների խորագրերը կրող հերոսներին։ Չոպանյանի պատմվածքները սովորեցնում են ընթերցողին՝ հասկանալ դիմացինի լռությունը, բացահայտել նրա հոգին։ Չոպանյանը նրբանկատ հոգեբան- արձակագիր է։ В статье рассматривается художественная литература А. Чопаняна. Биографические факты и эстетические взгляды писателя сыграли важную роль в произведении, помогая понять и оценить творчество Чопаняна, его особенности и глубину. Аршак Чопанян- писатель с исключительным талантом.Он самоотверженно посвятил себя родине,ее истории и культуре. Он также поэт и переводчик, ученый, критик, общественный деятель. На литературные взгляды Чопанян большое внимание оказали его знаменитые учителя. Важное место в его творчестве занимает сериал «Души мальчика». Он создает серию портретов и в каждом рассказе поднимает морально – психологические вопросы, исследуя судбы персонажей. Его герои презираемы обществом, иногда они чувствуют себя виноватыми и питаются искупить свои грехи. Интересов писателя много, но в центре различных тем стоит личность. В первую очередь его привлекают бедные и беззащитные люди низшего сословия, с их тяжелыми душевными страданиями, мрачным образом жизни, попираемыми правами в бесконечных заботах и напрасных иллюзиях. Мы пришли к такому выводу, что для прозы Чопаняна характерны нравственно – психологические вопросы, в которых тражаются непонятные уголки внутреннего мира человека, его тоски и страдания. Мы рассмотрели ряд рассказов Чопаняна и пришли к выводу, что автор старается пробудить в людях любовь, доброту, жалость, привлечь внимание к героям своих рассказов. Рассказы Чопаняна учат читателя понимать молчание другого человека, открывать его душу. Чопанян – тактичный, психологический романист. Arshak Chopanyan is a writer with exceptional talent. He dedicated himself to the homeland,the people, its history and culture. He is a poet, translator, scientist,critic, public figure. His literary views were greatly influenced by his famous teachers. The « Souls of Boys» Series occupies an important place in his work.He creates a series of portraits and raises moral and psychological questions in each story,examining the fate of the heroes. Many of his heroes are despised by society sometimes they feel guilty and try to atone for their sins. The writer has a lot of interests,but at the center of various topics is human being.First of all,he is attracted by the poor and defensless people of the lower class, with their severe mental suffering, gloomy lifestyle, violated rights,endless worries and vain illusions. We came to this conclusion, that Chopanyan’s prose is characterized by moral and psychological questions,which reflect the secret corners of the soul of human beings, darkness and suffering. The author tries to awaken love, kidness,pity in people attention to the heroes of his story.
Keywords: Գրականագիտություն