Բարիատրիկ վիրաբուժությունը՝ որպես քաղցկեղի դեմ պայքարի հնարավոր ռազմավարական ուղղություն - Շահբազյան, Ս. Ս. (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Ներկայումս գիրության «համաճարակը» շարունակվում է ընդլայնվել ամբողջ աշխարհում, և վերջինիս ուղեկցող հիվանդությունների, ի դեմս մետաբոլիկ համախտանիշի, 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետի, սիրտ-անոթային հիվանդությունների և նաև քաղցկեղի տարբեր տեսակների տարածվածությունը, այն որակել են որպես հանրային առողջության կարևորագույն խնդիր։ Գրականության այս ակնարկի նպատակն է, ընդհանրացնելով մեր ուսումնասիրած հետազոտությունների տվյալները, վերլուծել քաղցկեղածնության հիմնական գործոնները և ճարպակալմամբ տառապող անձանց մոտ կոմորբիդ օնկոլոգիական ախտաբանության զարգացման մեխանիզմները, ինչպես նաև պարզաբանել բարիատրիկ վիրահատությունների դերը քաղցկեղի կանխարգելման գործընթացում։ Վերջին 10 տարիների ընթացքում հրատարակված 60 գիտական աշխատությունների՝ մեր կողմից կատարված վերլուծությունը ցույց է տվել, որ բարիատրիկ վիրահատությունների՝ տարբեր պոպուլյացիաների քաղցկեղի ռիսկերին վերաբերող հետազոտությունների արդյունքները բավական հակասական և տարաբնույթ են, ինչն արժևորում է հիվանդների մոտ ուռուցքաբանական պաթոլոգիայի զարգացման և բարիատրիկ միջամտությունների միջև փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության անհրաժեշտությունը հատկապես, հայ ազգաբնակչության շրջանում։ Ճարպակալմամբ պայմանավորված քաղցկեղի բուժման մեջ բարիատրիկ վիրաբուժության դերի պարզաբանմանը միտված հետագա ուսումնասիրությունները վստահաբար կնպաստեն քաղցկեղի կանխարգելման անհատականացված ռազմավարությունների մշակմանը և իրականացմանը: Учитывая растущую распространенность ожирения, рак, связанный с ожирением, является одной из наиболее важных проблем общественного здравоохранения. В настоящее время «эпидемия» ожирения продолжает распространяться по всему миру, принося с собой множество сопутствующих заболеваний, включая метаболический синдром, сахарный диабет 2 типа (СД2), сердечно-сосудистые заболевания и многие виды рака. Целью данного обзора литературы является обобщение данных изученных нами исследований, анализ основных факторов канцерогенеза и механизмов развития коморбидной онкологической патологии у людей, страдающих ожирением, а также выяснение роли бариатрической хирургии в профилактике рака. Анализ изученных нами данных (60 научных работ, опубликованных за последние 10 лет) показал, что результаты исследований влияния бариатрической хирургии на уровень онкологического риска в различных популяциях достаточно противоречивы, что подчеркивает необходимость изучения взаимосвязи развития онкологической патологии и бариатрических вмешательств, особенно среди армянского населения. Дальнейшие исследования по анализу роли бариатрической хирургии в развитии коморбидной онкопатологии у больных с ожирением будут способствовать разработке и реализации персонализированных стратегий профилактики рака для данного контингента больных. Taking into consideration the increasing prevalence of obesity, the obesityrelated cancer is one of the most important public health problems. Currently, the obesity “epidemic” continues to spread throughout the world, bringing with it many comorbidities, including metabolic syndrome, type 2 diabetes mellitus (T2DM), cardiovascular diseases and many types of cancer. The purpose of this literature review is to summarize the data of the studies, to analyze the main factors of carcinogenesis and the mechanisms of development of comorbid oncological pathology in obese people, as well as to clarify the role of bariatric surgery in cancer prevention. The analysis of the data we studied (60 scientific papers published over the past 10 years) showed that the results of studies on the impact of bariatric surgery on the level of cancer risk in various populations are quite contradictory, which emphasizes the need to study the relationship between the development of oncological pathology and bariatric interventions, especially among the Armenian population. Further research on the analysis of the role of bariatric surgery in the development of comorbid oncopathology in obese patients will contribute to the development and implementation of personalized cancer prevention strategies for this cohort of patients.
Keywords: Բժշկագիտություն