Սերգեյ Փարաջանովի կինոկադրը իբրև կտավ - Վարդանյան, Հռիփսիմե (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
2024 թվականին նշվում է Սերգեյ Հովսեփի Փարաջանովի՝ Փարաջանյանի ծննդյան 100-ամյակը։ Իր ֆիլմերով նա մեծագույն լումա է ներդրել ու անջնջելի հետք թողել համաշխարհային կինոարվեստում։ Եզակի արվեստով ռեժիսորը ոչ միայն կանխորոշեց իր ժամանակը, այլև ստեղծելով խորհրդանիշների ու այլաբանության յուրահատուկ խոսելաոճ՝ նոր էջ բացեց կինեմատոգրաֆում և, առհասարակ, արվեստի պատմության մեջ։ Փարաջանով երևույթն, անշուշտ, կարելի է համեմատել գիտության մեջ հայտնի հեղափոխական գաղափար-տեսության՝ այն է «Մեծ պայթյունի» հետ։ Սերգեյ Փարաջանովի ֆենոմենն ինքնին «Մեծ պայթյուն» է։ «Սերգեյ Փարաջանովի կինոկադրը իբրև կտավ» հոդվածը վերծանում է ռեժիսորի հոգևոր հուզումներն ու անհանգստությունները՝ նրա կադր-«կտավների» վերլուծության և հայ ու համաշխարհային հայտնի ստեղծագործությունների հետ համեմատության միջոցով։ В 2024 году отмечается 100-летие со дня рождения Сергея Ио-сифовича Параджанова. Своими фильмами он оставил неизгладимый след и внес великий вклад в мировой кинематограф. Своим уникальным искусством режиссер не только предопределил свое время, но и посредством необычных символов и аллегорий открыл новую страницу в истории искусства. Феномен Параджанова, конечно, можно сравнить с известной революционной научной теорией Александра Фридмана – «Большой взрыв». Наша статья «Кинокадр Сергея Параджанова как живопись» расшифровывает духовные смятения, раздумья, нестандартное мышление режиссера путем сравнения его собственных кадров-«живописных картин» с известными армянскими и мировыми шедеврами изобразительного искусства. The year 2004 marks Sergey Parajanov’s 100th anniversary of birth. With his films, he contributed to and left an indelible mark in world cinematography. With his unique art, Parajanov not only predetermined his time, but also, having created a unique language of symbols and allegory, opened a new page in cinema as such, and in the field of art history as a whole. The Parajanov phenomenon with certainty can be ranked among such revolutionary ideas and theories in science as the “Big Bang”, because it is a true “big explosion” in itself. The article deciphers the director’s spiritual emotions, regards his film shots as paintings, compares them with renowned Armenian and world artworks.
Keywords: Սերգեյ Փարաջանով; Կինոարվեստ