Through eternity they look at each other… Archaeology of poetics and aesthetics in “Shadows of Forgotten Ancestors” by Sergey Parajanov - Iwona Grodź (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
The subject of the following paper is the film work of the Ukrainian artist Sergey Parajanov (1924-1990) and the idea of Ukraine as a country culturally positioned between the traditions of the East and the West. Works of the author of The Color of Pomegranates (1968) establi-shed in the Western imagination a certain image of Ukrainian culture. That image is a good prelude to becoming aware of the need to constantly update knowledge about the interpenetration of Eastern and Western cultures today, primarily for the purpose of educating for tolerance and intercultural dialogue. The main emphasis will be placed on the issue of the poetic nature of Parajanov’s cinema and its manifestations, e.g.: bringing the language of film to the forefront and its sophisticated integration, balancing on the verge of fiction, turning the cinematographic message into an aesthetic object as well as an intertextual and autotelic creation. The research question is: can the film work of Sergey Parajanov, due to its unique poetic nature, have a universal character, and therefore remain relevant despite changes in space and time? The research material includes a film by Parajanov entitled Shadows of Forgotten Ancestors (1964). Methodology: cultural analysis, comparative research․ Հոդվածում ուսումնասիրվում է ուկրաինական կինեմատոգրա-ֆիստ Սերգեյ Փարաջանովի (1924-1990) ստեղծագործությունը՝ զուգընթաց դիտարկելով Ուկրաինան որպես Արևելքի և Արևմուտքի մշակութային ավանդույթների կցատեղում գտնվող երկիր։ «Նռան գույնը» (1968) ֆիլմի հեղինակի գործերը արևմտյան հանդիսատեսի մոտ ձևավորել են ուկրաինական մշակույթի որոշակի պատկեր, ինչը կարող է խթան հանդիսանալ Արևելքի և Արևմուտքի ժամանակակից մշակույթների մասին գիտելիքի անընդմեջ նորացման համար, գլխավորապես՝ հանդուրժողականության և միջմշակութային երկխոսության դաստիարակման նպատակով։ Հիմնական շեշտը դրվում է Փարաջանովի կինոյում պոետիկ բնույթի առկայության և դրսևորումների վրա, ինչպես, օրինակ, ֆիլմի լեզուն առաջնային պլան մղելը և նրա՝ հնարածինի եզրին գտնվող, կինեմատոգրաֆիական միտքը գեղագիտական առարկայի, միջտեքստային և ինքնանպատակ ստեղծագործության վերածող խրթին ինտեգրացիան։ Հետազոտության հարցադրումն է՝ կարո՞ղ է արդյոք Սերգեյ Փարաջանովի կինոստեղծագործությունը, հաշվի առնելով նրա եզակի պոետիկ բնույթը, դառնալ համընդհանուր և մնալ արդիական՝ տարածության և ժամանակի տեղի ունեցող փոփոխություններին հակառակ։ Հետազոտության նյութ է ծառայել Փարաջանովի «Մոռացված նախնիների ստվերները» (1964) կինոնկարը։ Հետազոտությունն իրականացվել է մշակութաբանական և համեմատական վերլուծության մեթոդով։ В статье анализируется творчество украинского кинематографиста Сергея Параджанова (1924-1990) параллельно с идеей рассмотрения Украины как страны, в культурном плане находящейся на стыке традиций Востока и Запада. Творения автора фильма «Цвет граната» (1968) сформировали в воображении западного зрителя определенную картину украинской культуры – неплохой стимул для постоянного обновления знаний о современных культурах Востока и Запада, в первую очередь – с целью воспитания толерантности и межкультурного диалога. Основной акцент делается на присутствии поэтического начала в кинематографе Параджанова и его проявлениях, таких, как, к примеру, выведение на первый план языка фильма и его непростая интеграция, балансирующая на грани вымысла, превращающая кинематографическую идею в эстетический объект, в интертекстуальное и самоцельное произведение. Вопрос, поставленный в исследовани: может ли кинотворчество Сергея Параджанова – имея в виду его уникальную поэтическую природу – стать универсальным и оставаться актуальным вопреки происходящим в пространстве и времени изменениям? Материал исследования: фильм Параджанова «Тени забытых предков» (1964). Методология исследования: культурный анализ и сравнительное исследование.
Keywords: Poetry of cinema