Մնա՞լ, թե՞ գնալ. Հայաստանից հնարավոր նոր արտագաղթի սոցիալ-մշակութային հիմնախնդրի շուրջ - Գալստյան, Միհրան (ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ)
The issue of emigration from Armenia, in terms of its causes, security implications, economic aspects, and demographic consequences, stands as a thoroughly examined subject in academic literature. Both Armenian and Western scholars primarily examine this issue through the lens of economic factors encompassing “retaining”, “push” and “pull” factors within sending and receiving countries. Проблема эмиграции из Армении, ее причин, экономического, демографического воздействия и безопасности - одна из достаточно изученных тем в научной литературе. Иармянские, и зарубежные ученые исследуют эту проблему в основном в рамках теории“удержания”, “отталкивания” и “притяжения” экономических факторов, существующих вотправляющих и принимающих странах. В данной статье основной акцент посвященсоциокультурной проблеме, вызывающей эмиграцию. Работа даст возможность пересмотреть и изменить существующие ранее подходы, поскольку для выявления и дальнейшего прогнозирования новой миграции важное место в ней отведено анализу социокультурных и психологических факторов, вызывающих это явление, при этом с учетом культурных теорий западной социологии о происхождении миграции. Հայաստանից արտագաղթի խնդիրը՝ պատճառների և անվտանգային, տնտեսական, ժողովրդագրական ազդեցության տեսանկյունից, ակադեմիական գրականության մեջ լավ ուսումնասիրված թեմաներից է: Այդ հիմնախնդիրը ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ արևմտյան հետազոտողները հիմնականում քննարկում են ուղարկող և ընդունող երկրներում գոյություն ունեցող «պահպանող », «վանող » և «ձգող» տնտեսական գործոնների տեսության շրջանակում: Սույն հոդվածում կարևորում ենք արտագաղթ առաջացնող սոցիալ- մշակութային խնդրի քննարկումը: Հոդվածը հնարավորություն կտա փոխելու և վերանայելու մինչ այդ գոյություն ունեցող մոտեցումները, քանի որ նոր արտագաղթի բացահայտման և հետագա կանխատեսման նպատակով կարևոր տեղ կհատկացվի այդ երևույթն առաջացնող սոցիալ- մշակութային և հոգեբանական գործոնների քննարկմանը: Այստեղ հղում ենք անելու արևմտյան սոցիոլոգիայում միգրացիա ծնող մշակութային տեսություններին: Այդ առումով կարևորում ենք կուտակային պատճառականության խնդիրը, ըստ որի՝ միգրացիայի յուրաքանչյուր դեպք մեծացնում է հավանականությունը նոր միգրանտների ներգրավման և համայնքում միգրացիայի ավանդույթների ձևավորման:
Keywords: Միգրացիոն գործընթացներ