Ընտանիքի և բարոյականության խնդիրները Հակոբ Խաչիկյանի «Ամառ առանց այգաբացի» վեպում - Մախսուդյան, Մերի
Հակոբ Խաչիկյանի «Ամառ առանց այգաբացի» վեպն արծարծում է 20-րդ դարասկզբին Թուրքիայի կառավարության կողմից իրականացված զանգվածային տեղահանություններն ու ջարդերը՝ վերաբնակեցման քողի տակ քրիստոնյաների Վարդան Պալյանի ու նրա ընտանիքի ճակատագրի միջոցով հեղինակը ներկայացնում է մի ողջ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիր: Չորսուկես տարվա բաժանումն ու միմյանց վերագտնելն ու վերապրելը խորհրդանշում է հայ ժողովրդի հաղթանակը: Մարոն ու Վարդանն իրենց կամքից անկախ դավաճանում են իրար, սակայն այն մեծ սերը, ընտանեկան ջերմությունը, հավատարմությունը, որ տածում էին միմյանց հանդեպ, օգնում է վերագտնելու իրենց երջանկությունը. սա է հայի հայ մնալու գլխավոր գրավականը: Հայ և թուրք կերպարների գործունեության և առաջադրած գաղափարների միջոցով հեղինակը կոչ է անում, որ Աստված մեկն է, ինչպես էլ նրան անվանեն: Հարկավոր է յուրաքանչյուրին թույլ տալ, որ նա աղոթի այնպես, ինչպես հարկ է համարում, Թուրքիայում բացել դպրոցներ և մեծացնել գրագետ սերունդ և ոչ թե գազան: Հայ ժողովրդին կոչ է անում զերծ մնալ վրեժխնդրությունից. վրեժխնդրությունը հակասում է մեր հավատքին, չպիտի դառնանք մեր թշնամու նման գիշատիչ գազան: Հող մշակել ու հավատով նայել վաղվա օրվան, իսկ այդ օրը մենք մեր երկիրը կունենանք և կլինենք ինքնիշխան և ազատ հայեր: Роман Акоба Хачикяна «Лето без рассвета» развивает тему массовой депортации, истребления и целенаправленного масштабного уничтожения христиан со стороны турецкого правительства в начале двадцатого века. Образами Вардана Паляна и его семьи автор показывает трагическую судьбу целого народа. Четыре с половиной года разлуки, переживания и приобретение друг друга символизируют победу армянского народа. Маро и Вардан не по своей воле изменяют друг другу, но та большая любовь, теплота семейных отношений, верность, которую они испытали, помогают найти свое счастье: это основной залог армянина, чтобы он остался армянином. По средствам деятельности и выдвинутых идей персонажей армян и турок, автор показывает, что Бог един, как бы его не называли. Нужно каждому позволить, чтоб он молился так, как считает нужным, открыть в Турции школы и вырастить образованное поколение, а не зверей. Автор призывает армянский народ воздержаться от мести: месть противоречит нашей вере, мы не должны стать такими, как наши враги. Мы должны обрабатывать землю и с верой смотреть в завтрашний день, а этот день для нас и для нашей страны наступит и мы будем независимыми и свободными армянами. Hakob Khachikyan's "A summer without sunrise" novel touches upon the mass deportations and massacres, i.e. the targeted massacres of Christians under the cover of the resettlement by the Turkish government at the beginning of the 20th century. The author presents the tragic fate of a whole nation through the fate of Vardan Palyan and his family. The division of four and a half years with recapturing and surviving each other symbolize the victory of the Armenian people. Maro and Vardan betray each other irrespective of their own will, but the great love, family warmth and loyalty to each other help them to regain their happiness. This is the main guarantee of Armenian for being an Armenian. The authour implies that God is one, whatever the name is with the help of ideas and activities of Turkish and Armenian characters. It is necessary to let people pray as they want and also open schools in Turkey for growning up not a beast but a literate generation. The author persuades the Armenian people to refrain from revenge: revenge contradicts our faith, we should not become a predatory beast like our enemy. By looking into the future with hope and cultivating the land, one day we will have our own country and be independent and sovereign.
Keywords: Գրականագիտություն