Հայոց ցեղասպանության 50-ամյակը Խորհրդային Հայաստանում և սփյուռքում - Նաջարյան, Մերի
1965 թվականը կապված Հայոց ցեղասպանության 50-ամյակի հետ փաստորեն շրջադարձային է դառնում Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման հարցում: Եթե նախկինում Հայոց ցեղասպանության թեման հասկանալի պատճառներով արգելված էր ինչպես ամբողջ Խորհրդային միությունում, այնպես էլ Հայաստանում, ապա 1965 թվականից սկսած նկատվում է որոշակի դրական տեղաշարժ այս հարցում, որը մեծպես պայմանավորված էր հայ ժողովրդի ազգային ինքնագիտակցության բուռն վերելքով: Ի դեպ այս նույն ժամանակաշրջանում սփյուռքահայությունը որպես ցեղասպանությունից հրաշքով փրկվածների սերունդ հերոսական ջանքեր է գործադրում Հայոց ցեղասպանության փաստը աշխարհին հասու դարձնելու և դրա միջազգային ճանաչմանը միտված կոնկրետ քայլեր ձեռնարկելու հարցում: Հանուն արդարության ուզում ենք նշել նաև, որ այս շրջանում ՀԽՍՀ առանձին ղեկավար գործիչներ և, մասնավորապես, Հակոբ Զարոբյանը զգալի ավանդ են ունեցել Հայոց ցեղասպանության 50-ամյակի հետ կապված տարբեր միջոցառումներ կազմակերպելու գործում: Ներկայացվող հոդվածում կոնկրետ փաստական նյութի հիմնա վրա անդրադարձ ենք կատարել ինչպես բուն Հայաստանում այնպես էլ սփյուռքում Հայոց ցեղասպանության 50-ամյակի հետ կապված իրադարձությունների և ՀԽՍՀ ղեկավարության կողմից ձեռնարկած կոնկրետ քայլերին: Վերջում հենվելով կոնկրետ փաստական նյութի վրա մեր կողմից կատարել ենք համապատասխան եզրակացություններ: Всвязи с 50- летием Геноцида армян 1965 год становится переломным в деле его международного признания. Если ранее тема Геноцида армян по понятным причинам была запрещена как во всем СССР так и в Армении, то начиная с 1965 года отметилось определенное продвижение в этом вопросе, которое в большинстве своем было обусловлено бурным под-емом национального самосознания армянского народа. В тоже время диаспора, как поколение чудом спасшихся армян, прилагала героические усилия в деле доведения миру факта Геноцида армян путем международного признания. Воимя справедливости хотим также отметить, что в Арм.ССР отделные партийные руководящие деятели и в частности Акоб (Якоб) Зарубян внес ощутимый вклад в деле организации различиых мероприятий в связи с 50- летием Геноцида армян. В представленной статье на основе конкретных фактитических материалов мы изложили обзор событий в Армении и в диаспоре в связи с 50-летием Геноцида. В конце, опираясь на конкретные фактические материалы, мы сделали соответствующие выводы. Connectioned with the 50th anniversary of the Armenian Genocide, 1965, in fact, becomes a turning point in the international recognition of the Armenian Genocide. If previously for obvious reasons the topic of the Armenian Genocide was banned both in the entire Soviet Union and in Armenia, there has been some positive shift in this issue since 1965, which was largely due to the rapid growth of national self-consciousness of the Armenian people. By the way, in the same period, the Armenian Diaspora, as a generation of metrically survived people from genocide, is making heroic efforts to make the fact of the Armenian Genocide accessible to the world and is taking concrete steps aimed at its international recognition. For the sake of justice, we would also like to note that in this period, separate leaders of the Armenian SSR, particularly Hakob Zarobyan, have made a significant contribution to the organization of various events related to the 50th anniversary of the Armenian Genocide. In the presented article, based on the concrete factual material we turn to the events related to the 50th anniversary of the Armenian Genocide and the concrete steps undertaken by the leadership of the Armenian SSR. At the end, we have made relevant conclusions on the concrete factual material.
Keywords: Հայոց ցեղասպանություն