Դաստիարակության դիտանկյունները Խաչատուր Աբովյանի և Հակոբ Պարոնյանի մանկավարժական երկերում - Հարությունյան, Լուսյա
Աբովյանը ոչ միայն XIX դարի առաջին կեսի հայ գրականության ամենախոշոր դեմքն է, այլև նաև մեծ մանկավարժ ու լուսավորիչ: Կարևոր նշանակություն է տվել բարոյական դաստիարակությանը, բայց ամենևին չի անտեսել աշխատանքային և ֆիզիկական դաստիարակության անհրաժեշտությանը երեխայի անձի զարգացման գործում: Աբովյանից հետո մատաղ սերնդի կրթության ու դաստիարակության հաջորդ ջատագովը Հ. Պարոնյանն է: Հանրությանը հայտնի երգիծաբանի ջանքերով 1876-1878 թթ. լույս է տեսել «Թատրոն բարեկամ մանկանց» վերնագրով պարբերականը, որի նպատակը երեխաների ճշմարիտ դաստիարակությունն էր: Ըստ էության այն կարելի է համարել առաջին մանկական հրատարակությունը հայ իրականության մեջ: Абовян не только является крупнейшим представителем армянской литературы первой половины XIX века, но еще и великим педагогом и просветителем. Он придавал большое значение нравственному воспитанию и считал необходимым трудовое и физическое воспитание в развитие детской личности. После Абовяна следующим апологетом в сфере образования и воспитания молодого поколения является А. Паронян. Благодаря усилиям этого известного сатирика в 1876-1878-ом годах было опубликовано периодическое издание под названием «Театр дружных ребят», цель которого ‒ истинное воспитание детей. И, в принципе, его можно назвать первым детским изданием в армянской действительности. Abovyan was not only the greatest representative of Armenian literature in the first half of the XIX century, but also a great teacher and an illuminator. He attached importance to the moral upbringing, without disregarding the necessity of labour and physical education in child’s personal development process. The next advocate of the education and upbringing of the young generation after Abovyan is H. Paronyan. With the efforts of the well known satirist “Theatre, children’s friend” magazine was published in 1876-1878. The aim is children’s true upbringing. In essence, it can be considered to be the first publication for children in Armenian reality.
Keywords: Մանկավարժություն և մեթոդիկա