С геоэлектрических позиций к вопросу феномена наземных разрядов молний - Матевосян, Аршак (ՀՀ ԳԱԱ)
Вкратце рассмотрены основные современные представления феномена молнии при разрядах в землю (молний облако-земля), которые дополнены с учетом результатов анализа наблюдений пространственно-временных электрических характеристик на поверхности геоэлектрической среды. Впервые представляется и обосновывается важная роль геосреды (земной коры) при зарождении, формировании, развитии и реализации наземных (вертикальных) молний, а игнорирование геоэлектрического фактора не позволяет всесторонне и объективно исследовать все аспекты обсуждаемого многодисциплинарного явления. Համառոտ դիտարկվում են գետնին կայծակի լիցքաթափման ֆիզիկայի հիմնական արդի պատկերացումները, որոնք լրացված են հաշվի առնելով երկրաէլեկտրական միջավայրի մակերեսին տարածա-ժամանակային էլեկտրական բնութագրերի դիտարկումների վերլուծության արդյունքները։ Առաջին անգամ ներկայացվում և հիմնավորվում է երկրամիջավայրի կարևոր դերը կայծակների ծնման, ձևավորման, զարգացման և իրագործման ժամանակ, իսկ երկրաէլեկտրական գործոնի անտեսումը թույլ չի տալիս բազմակողմ և օբեկտիվ հետազոտել քննարկվող բազմաառարկա երևույթի բոլոր առանձնահատկությունները։ The article briefly reviews the main modern concepts of the lightning during discharges into the ground (vertical lightning) physics, which are supplemented taking into account the results of spatiotemporal electrical characteristics observations analysis on the geoelectric medium surface. The important role of the geological environment (the earth's crust) in the origin, formation, development and implementation of ground lightningis presented and justifiedfor the first time, and ignoring the geoelectric factor does not allow a comprehensive and objective study of all aspects of the discussed multidisciplinary phenomenon.
Keywords: Геофизика