Կիլիկիայի հայոց պետության և եկեղեցու փոխհարաբերությունների պատմությունից (1219-1226 թվականներ) - Ժամկոչյան, Նելլի
Սույն ուսումնասիրության նպատակն է ներկայացնել Կիլիկյան Հայաստանի պատմության ամենակարևոր և առանցքային նշանակություն ունեցող մի ժամանակաշրջանում (1219-1226 թվականներին) Կիլիկիայի պետության և եկեղեցու հարաբերությունների պատմությունը՝ ընդգծելով Հայոց եկեղեցու դերակատարությունը Կիլիկիայի պետականության պահպանման ու ամրապնդման գործում: Քննարկվող ժամանակաշրջանի կարևորագույն իրադարձությունները քննության առարկա դարձնելով՝ հոդվածը լուսաբանել է ՀայԱռաքելական Եկեղեցու և հոգևոր կենտրոնների դերակատարման պատմության առանցքային դրվագները Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական և հոգևոր բնագավառում։ Կարևորվել են նաև Կիլիկիայի հիմնադիր արքա Լևոն Մեծագործի դստեր՝ Զաբել Ռուբինյանի խնամակալների մասին տեղեկությունները՝ միջնադարյան պատմիչների երկերի, ինչպես նաև ժամանակակից գիտական գրականության մեջ առկա տեսակետների համադրությամբ՝ ընդգծելով Հայ առաքելական եկեղեցու դերակատարումը պետական կառավարման համակարգում։ Ուսումնասիրության կիզակետում Ամենայն հայոց կաթողիկոսական նոր ընտրությունների անցկացման պատմության մանրամասներն են, որ տեղի են ունեցել կաթողիկոս Հովհաննես Սսեցու մահվանից հետո՝ բավական սուր և լարված պայմաններում: Цель данного исследования – представить историю отношений Киликийского государства и Церкви в период важнейшего и первостепенного значения в истории Киликийской Армении (1219-1226 гг.), подчеркнув роль Армянской Церкви в сохранение и укрепление государственности Киликии. Статья осветила важнейшие события и ключевые эпизоды обсуждаемого периода истории роли Армянской Апостольской Церкви и духовных центров в политической и духовной сфере Киликийской Армении. Освещены также сведения об опекунах Забела Рубиняна, дочери Левона Великого, царя-основателя Киликии, путем объединения трудов средневековых историков, а также точек зрения современной научной литературы, подчеркнув роль Армянской Апостольской Церкви в системе государственного управления. В центре внимания исследования находятся детали истории проведения новых всеармянских выборов Католикоса, которые прошли в достаточно острых и напряженных условиях после смерти Католикоса Ованнеса Ссеци. The goal of this article is to study the history of the relations between the Cilician State and the Church during the period of the most important and paramount importance in the history of Cilician Armenia (1219-1226). It emphasizes the role of the Armenian Church in maintaining and strengthening the Statehood of Cilicia. Studying the most important events during the discussed period, thiswork covers the key episodes of the history of the role of the Armenian Apostolic Church and Spiritual centers in the political and spiritual sphere of Cilician Armenia. The data about the guardians of Zabel Rubinyan (the daughter of Levon Metsagorts (Levonthe Great), the founder King of Armenian Cilicia) were also highlighted by combining the works of medieval historians, as well as the points of view in modern scientific literature, emphasizing the role of the Armenian Apostolic Church in the State administration system. This study focusedonthe details of the history of holding Armenian newCatholicos elections, taken place under rather acute and tense conditions after the death of Armenian Catholicos Hovhannes Ssetsi.
Keywords: Պատմություն