Լեզվաքաղաքականությունը և թարգմանական գրականությունը 19-րդ դարի հայալեզու պարբերականներում - Բալոյան, Վարդուհի
Հոդվածում ուսումնասիրում ենք 19-րդ դարի հայալեզու պարբերականների լեզվաքաղաքականությունը, որը բնորոշվել է տարբեր լեզվական միջավայրերում ձևավորված թարգմանական միտումների և սկզբունքների ազդեցությամբ և արտացոլվել գրական թարգմանություններում։ Հայկական համայնքների համար բարդագույն աշխարհաքաղաքական իրավիճակներում որոշակի դրական կրթամշակութային տեղաշարժեր էին ապահովվել, որոնց շնորհիվ զարգանում է պարբերական մամուլը։ Բացվում են դպրոցներ և կրթական գործն իրականացնելու համար աշխարհիկ գրականություն ստեղծելու անհրաժեշտություն է առաջանում, հատկապես մանկապատանեկան տարիքի ընթերցողների համար։ Թարգմանական մեծ ավանդույթներ ունեցող հայ գիտական միտքը, ինքնուրույն նոր գրականություն ստեղծելուն զուգընթաց, դիմում է նաև համաշխարհային արժեքավոր գործերի թարգմանություններին և դրանց հայացմանը։ В статье мы рассмотрели языковую политику армяноязычной периодики XIX века, которая характеризовалась влиянием переводческих тенденций и принципов, сформировавшихся в разных языковых средах и нашедших свое отражение в художественных переводах. Некоторые положительные культурно-образовательные сдвиги были обеспечены в армянских общинах, находящимся в сложнейшей геополитической ситуации, благодаря чему открывались ряд армянских школ и расвивалась периодическая печать. Для проведения просветительской работы необходимо мыло создавать светскую литературу, особенно для детей и юношества. Наряду с созданием новой литературы армянская научная мысль, имеющая старинные переводческие традиции, берется к переводу ценных произведений из мировой литературы. С одной стороны, исследование литературы дает возможность обосновать ход литературно-исторического развития армянского языка в контексте XIX-ого века, а с другой стороны, путем изучения переводной литературы, сформировавшейся в разных языковых средах, можно изучать и тенденции в переводоведении. In the article, we discussed the language policy of the Armenian-language periodicals of the 19th century, which was characterized by the influence of translation trends and principles formed in different language environments and reflected in literary translations. Some positive cultural and educational changes were ensured in the Armenian communities previously suffering in harsh geopolitical situations. Thanks to those changes a number of Armenian schools and printing houses were opened, and periodical press contributed to the development of translated secular literature, especially for children and young readers. Along with creating original literature, Armenians having long history of translations, turned to the translation of valuable pieces of world literature. The study of literature provided an opportunity to validate the course of the literary-historical development of the Armenian language in the context of the 19th century.
Keywords: Գրականագիտություն