Պատկերավորման միջոցների գեղագիտական արժեքը Ավ. Իսահակյանի «Ալագյազի մանիներ» պոեմում - Խաչատրյան, Մարիետա
«Ալագյազի մանիները» ժանրային առումով պոեմի դասական բնութագրմանը չի համապատասխանում, այն ժողովրդական կյանքի քնարական պատում է՝ կազմված առանձին բանաստեղծություններից: Պոեմում Իսահակյանը կերտում է հայրենի բնության պատկերներ և նրա զավակների կերպարներ, որոնք սերտորեն կապված են միմյանց հետ, և պոեմի լեզուն էլ բնութագրվում է ժողովրդական կենդանի խոսքին հատուկ բնականությամբ, անմիջականությամբ և ճշտությամբ: Խոսքի արտակարգ պատկերավորությունը բանաստեղծն ապահովել է պատկերավորության միջոցների օրինակելի կիրառություն-ներով, որը պոեմի գեղարվեստական արժեքներից է: Ոճաստեղծ դերով աչքի են ընկնում մակդիրները, որոնք նոր և թարմ են և փայլ են տալիս պոեմի լեզվին: Այդպիսին են նաև համեմատությունները և փոխաբերությունները, որոնք հաճախ կրում են ժողովրդի մտածողության կնիքը: Ուշագրավ և արժեքավոր են նաև Վարպետի կերտած զուգադրությունները, չափազանցությունները, հակադրությունները: Սրանց համատեղ գործածությունը մեծ հմտություն է պահանջում, որպեսզի անհարկի կուտակում չառաջանա, բայց նաև հարազատ լինի ժողովրդական լեզվամտածողությանը: Իսահակյանը հասել է այդպիսի կատարելության, և դա է առիթ տվել ուսումնասիրողին՝ անելու ճիշտ հետևություն. «Լեզվի հարստությամբ Իսահակյանն անգերազանցելի է մեր պոեզիայի մեջ»: «Песни Алагиаза // Алагязи манинер» не соответствует классическому описанию поэмы в жанровом отношении, это лирическая история народной жизни, сложенная из отдельных стихотворений. Образное мышление является особенно важным требованием художественной речи, точнее, достоинством речи, которое обеспечивается различными и многочисленными средствами. В поэме Исаакян создает образы родной природы и характеры ее детей, которые тесно связаны между собой, а язык поэмы характеризуется естественностью, прямотой и точностью, свойственными живой речи народа. Поэт обеспечил неординарную образность речи образцовым использованием образности, что составляет одну из художественных ценностей поэмы. Эпитеты, которые являются новыми и свежими и придают блеск языку стихотворения, выделяются своей стилистической ролью. Таковы же сравнения и метафоры, которые часто носят на себе печать народной мысли. Сопоставления, преувеличения, контрасты, созданные Мастером, также замечательны и ценны. Совместное их использование требует большого мастерства, чтобы не создавать лишнего накопления, но и быть близким к просторечию. Такого совершенства достиг Исаакян, и это дало исследователю возможность сделать правильный вывод. «По богатству языка Исаакян непревзойден в нашей поэзии» (1). Среди языковых элементов, поэтизирующих язык стихотворения «Алагязи Манинер», особыми проявлениями языковой факторизации являются средства сравнения, наречия, метафоры, персонификации, которые несет в себе Отпечаток языковых и стилистических особенностей первого периода поэмы Ав. Исаакяна. “Songs of Alagiaz // Alagyazi Maniner” does not correspond to the classical description of the poem in terms of genre, it is a lyrical history of folk life, composed of individual poems. In the poem, Isahakyan creates images of native nature and the characters of her children, which are closely interconnected, and the language of the poem is characterized by naturalness, directness and accuracy, characteristic of the living speech of the people. The poet provided an extraordinary imagery of speech with an exemplary use of imagery, which is one of the artistic values of the poem. Epithets that are new and fresh and that add shine to the language of the poem stand out for their stylistic role. Such are the comparisons and metaphors that often bear the stamp of popular thought. Comparisons, exaggerations, contrasts created by the Master are also wonderful and valuable. Their joint use requires great skill in order not to create unnecessary accumulation, but also to be close to vernacular. Isahakyan achieved such perfection, and this gave the researcher the opportunity to draw the right conclusion. "By the richness of the language, Isahakyan is unsurpassed in our poetry (1)".
Keywords: Լեզվաբանություն