Բժշկության «առևտրայնացումը» և Հիպոկրատի սկզբունքների կորուստը - Աղաջանյան, Սուսաննա (ՀՊՏՀ «Տնտեսագետ» հրատ․)
Ամբողջ աշխարհում առողջապահության ոլորտն աննախադեպ զարգացում է ապրում։ Որոշ երկրներում նույնիսկ շատ շուտով հնարավոր կլինի վերականգնել մարդու՝ այս կամ այն պատճառով կորսված որոշ գործառույթներ՝ օգտագործելով ցողունային բջիջներ կամ կենսապրոթեզներ, կարելի կլինի բարձրացնել ուղեղի արտադրողականությունը՝ օգտագործելով նյարդաճանաչողական տեխնոլոգիաներ, բուժել նախկինում անբուժելի համարվող մի շարք հիվանդություններ, դանդաղեցնել ծերացման գործընթացը և այլն։ Անընդհատ կարդում կամ լսում ենք այս բոլոր հրաշքների մասին: Բայց երբ առերեսվում ենք մեր առողջապահական համակարգի հետ, խորապես գիտակցում ենք «այնտեղի» և «այստեղի» տարբերությունը: Այսօր կարևոր է ոչ միայն բուժել, այլ կառավարել հիվանդությունները։ Բժշկության տեխնոլոգիականացման գործընթացն ուղեկցվում է «առևտրայնացմամբ», երբ բժշկական օգնության որոշակի տեսակը, տնտեսական տեսանկյունից, վերածվում է ապրանքի, որից կարելի է օգուտ և շահույթ ստանալ։ Այս համատեքստում բուժհաստատությունների գործունեությունը սկսում է կառուցվել հատուկ ծառայություններ մատուցողի բիզնես մոդելի հիման վրա: Կարճաժամկետ առևտրային շահերի ազդեցությամբ, հօգուտ աճող եկամուտների, հաճախ «վերանում» են բուժաշխատողների բարոյական և էթիկական սկզբունքները։ Հիվանդների առողջությանը միտված շահերից սահուն անցում է կատարվում դեպի մերկանտիլ՝ շահախնդրական նպատակներ՝ «ինչպե՞ս օգնելու» փոխարեն շեշտադրելով «ինչպե՞ս վաճառել» հարցը։ В мире развивается сфера здравоохранения. Совсем скоро в некоторых странах можно будет восстановить даже некоторые утраченные функции с помощью стволовых клеток или биопротезов, повысить продуктивность мозга с помощью нейрокогнитивных технологий, лечить ранее неизлечимые заболевания, замедлить процесс старения и т. д. Процесс технологизации медицины сопровождается «коммерциализацией», когда конкретный вид медицинской помощи с экономической точки зрения превращается в продукт, который можно коммерциализировать, получать от него выгоду и прибыль. В связи с этим работа медицинских учреждений начинает строиться по бизнес-модели специального поставщика услуг в системе здравоохранения. Под влиянием краткосрочных коммерческих интересов, в пользу увеличения доходов, морально-этические принципы работников здравоохранения зачастую «элиминируются». Происходит переход от интересов здоровья пациентов к меркантильным целям: от вопроса «как лечить» к вопросу «как заработать?» The sphere of health care is developing worldwide. Very soon, in some countries, it will be possible to restore even some lost functions with the help of stem cells or bioprostheses, increase brain productivity with the help of neurocognitive technologies, treat previously incurable diseases, slow down the aging process, and more.. The process of technological development in medicine is accompanied by "commercialization", where a specific type of medical care from an economic perspective turns into a product that can be commercialized for profit. In this regard, the work of medical institutions begins to be built on the business model of a special service provider in the healthcare system. Under the influence of short-term commercial interests, and in order to increase income, the moral and ethical principles of healthcare workers are often compromised. There is a shift from prioritizing patients' health to pursuing mercantile goals, from the question "how to treat" to "how to earn".
Keywords: Սոցիալական քաղաքականություն