Ռաֆայել Շիշմանյանի կերպարը հայ կերպարվեստում - Անանյան, Ռուզան (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Հոդվածում անդրադարձ է արվում գեղանկարիչ և արվեստաբան Ռաֆայել Շիշմանյանի (1885-1959) կերպարին՝ ստեղծված մեծանուն արվեստագետների կողմից: Մինչ 1947 թ. ապրելով օտար ափերում, այնուհետև վերադառնալով հայրենիք՝ Շիշմանյանը ստեղծել է ինքնատիպ գեղանկարչական աշխատանքներ, զբաղվել տեսական գործունեությամբ, ծավալել հասարակական և հայանպաստ գործունեություն: Շիշմանյանի կերպարին անդրադարձել են արվեստի նշանավոր ներկայացուցիչներ՝ թողնելով հայ կերպարվեստի համար նշանակալից գործեր: Դրանք թե՛ իրենց գեղարվեստական և թե՛ վավերագրական առումով մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում արվեստասեր հասարակայնության շրջանակներում: Մեր նյութում անդրադարձ է կատարվում Ռաֆայել Շիշմանյանի՝ որպես մտավորականի կերպարին, ուսումնասիրվում իրեն պատկերող արվեստի ստեղծագործությունները, բերվում վերլուծական խոսք՝ նշելով գործերի առանձնահատկությունները: Հայազգի արվեստագետների կողմից Շիմանյանին ներկայացնող ստեղծագործությունները պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Փարիզի Նուբարյան գրադարանում և մասնավոր հավաքածուներում: В статье речь идет об образе живописца и искусствоведа Рафаэла Шиш-маняна (1885-1959) в произведениях известных художников. Как за границей, где он жил до 1947 года, так и вернувшись на родину Шишманян создавал самобытные живописные произведения, занимался теоре-тической и общественной деятельностью. К образу Шишманяна обращались знаменитые художники, в результате чего армянское искусство обогатилось ценными произведениями, представляющими большой интерес как с эстетической, так и с документальной точки зрения. В рассматриваемых работах Р. Шишманян представлен в образе художника-интеллектуала. Портреты Р. Шишманяна кисти разных художников хранятся в Государственной картинной галерее Армении, в библиотеке Нубарян (Париж) и в частных коллекциях. The article deals with the representations of the painter and art critic Raphael Shishmanyan (1885-1959) in the oeuvre of famous artists. Both abroad, where he lived until 1947, and upon his return to his homeland, Shishmanian created original paintings, worked on theoretical studies, was engaged in public, pre-eminently pro-Armenian activities. Shishmanian was portrayed by many renowned artists. As a result, Armenian fine art was enriched with valuable works, which are of great interest both from the artistic and documental viewpoints. In the analyzed works, Raphael Shishmanian appears as an artist and intellectual. R. Shishmanian’s portraits by Armenian painters are stored in the National Gallery of Armenia, the Nuparian Library in Paris and in private collections.
Keywords: Կերպարվեստագիտություն