Արամ Խաչատրյանի գործունեության լիբանանյան էջը - Ավեսյան, Կարապետ (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Արամ Խաչատրյանը հյուրախաղերով եւ հեղինակային համերգներով հանդես է եկել աշխարհի տարբեր երկրներում՝ Իտալիայում, Իսլանդիայում, Ֆինլանդիայում, Մեծ Բրիտանիայում, ԳԴՀ-ում, Ավստրիայում, Լեհաստանում, Հարավսլավիայում, Բուլղարիայում Արեւմտյան Բեռլինում, Նիդեռլանդներում, Ֆրանսիայում, Չեխոսլովակիայում, Եգիպտոսում, Լիբանանում, Ճապոնիայում, ԱՄՆ-ում, Լատինական Ամերիկայում եւ այլուր: 1961 թվականի մայիսին նա այցելել է Բեյրութ, որտեղ մայիսի 12-ին, 13-ին եւ 14-ին տեղի ունեցան կոմպոզիտորի հեղինակային 3 համերգները, իսկ մայիսի 17-ին՝ հրաժեշտի համերգը, որոնց ընթացքում Կահիրեի սիմֆոնիկ նվագախումբը Արամ Խաչատրյանի ղեկավարությամբ կատարեց կոմպոզիտորի սիմֆոնիկ ստեղծագործությունները: Հոդվածում լիբանանյան մամուլի, մասնավորապես՝ «Զարթոնք», «Ազդակ» եւ «Արարատ» լրագրերի արձագանքների հիման վրա խաչատրյանագիտության մեջ առաջին անգամ ներկայացվել է Արամ Խաչատրյանի համերգային գործունեության լիբանանյան էջը եւ բացահայտվել այն մեծ դերը, որն ունեցավ այդ այցելությունը արաբական կատարողական արվեստի զարգացման գործում: Նա բացահայտեց արաբ երաժիշտ Ուալիդ Հորանիի տաղանդը եւ մեծապես նպաստեց նրա՝ որպես դաշնակահարի, կայացմանը, ինչով էլ իր մեծ նպաստը բերեց արաբական դաշնամուրային կատարողական արվեստի զարգացման գործին: Арам Хачатурян выступал с гастролями и авторскими концертами во многих странах мира: в Италии, Исландии, Финляндии, Великобритании, ГДР, Австрии, Польше, Югославии, Болгарии, Западном Берлине, Нидерландах, Франции, Чехословакии, Египте, Ливане, Японии, США, Латинской Америке и далее везде. В мае 1961 года он посетил Бейрут, где на концертах, состоявшихся 12-го, 13-го и 14-го числа, и на прощальном концерте, состоявшемся 17-го мая, Каирский симфонический оркестр под управлением Арама Хачатуряна исполнил сочинения композитора. В статье впервые в хачатуряноведении, основываясь на откликах ливанской печати, в частности, газет «Зартонк», «Аздак» и «Арарат», представлена ливанская страница концертной деятельности Арама Хачатуряна и выявлена роль этих гастролей в развитии арабского исполнительского искусства. Арам Хачатурян открыл талант арабского музыканта Валида Хорани и всемерно содействовал его становлению как пианиста, оказав тем самым большое влияние на развитие арабского фортепианного исполнительского искусства. Aram Khachaturyan toured and gave concerts of his own works the world over – in Italy, Island, Finland, England, GDR, Austria, Poland, Yugoslavia, Bulgaria, West Berlin, the Netherlands, France, Czechoslovakia, Egypt, Lebanon, Japan, USA, Latin America and elsewhere. In May 1961, he visited Beirut. At the May 12, 13 and 14 concerts, and the May 17 final concert of the tour, the Cairo Symphony Orchestra under the composer’s baton performed his symphonic pieces. In the article, for the first time in Khachaturyan Studies, basing on the Lebanese press coverage, namely “Zartonq”, “Azdak” and “Ararat” newspapers, the Lebanese page of Aram Khachaturyan’s concert activity is presented, as well as the role those performances played in the development of Arab performing art is revealed. Aram Khachaturyan discovered the Arab musician Waleed Howrani talent and promoted in every possible way his formation as a pianist, which has had a crucial impact on the development of the Arab art of piano playing.
Keywords: Արվեստագիտություն; Արամ Խաչատրյան