Ուսուցչի մասնագիտությունը ֆեմինիզացնող որոշ սոցիալ– հոգեբանական գործոնների մասին - Պետրոսյան, Ռ. Ե. (Մանկավարժ հրատ․)
Հոդվածում, հենվելով հայտնի հոգեբանական հետազոտությունների վրա, որոնք պնդում են, որ մանկավարժական իրավիճակներում ուսուցիչների մոտ ակտուալացվում են հիմնականում անձնային ռեսուրսները, հեղինակը ցույց է տալիս, որ կին-ուսուցիչներն ավելի հաճախ և ավելի արդյունավետ են դրանք ակտուալացնում և փոխհատուցում սթրեսների ազդեցությունը, քան տղամարդիկ, որի շնորհիվ մանկավարժական գործունեությունը նրանց համար դառնում է ավելի դյուրին և դա է հիմնական պատճառը, որ դպրոցում նրանք մեծամասնություն են կազմում: Տղամարդկանց մանկավարժական գործունեության մեջ կաշկանդում է մանկավարժական աշխատանքի արտաքին կանոնակարգվածությունն ու ցածր արդյունավետությունը, նրանք դժվարությամբ են հարմարվում կանացի կոլեկտիվներում և ի լրումն խուսափում են այնպիսի մասնագիտություններից, որոնք հնարավորություն չեն տալիս ցույց տալու իրենց հաջողակությունը, ունենալու լայն ընկերական շրջապատ և ընտանիքն ապահովելու նյութական հնարավորություններ: Սրանք են այն սոցիալ հոգեբանական գործոնները, որոնք տղամարդկանց վանում են մանկավարժի մասնագիտությունից: Ստեղծված վիճակը հաղթահարելու համար հոդվածագիրն առաջարկում է կատարելագործել ուսուցիչների կրթությունը և վերապատրաստումն այնպես, որ այն զարգացնի և՛ ապագա, և՛ գործող ուսուցիչների իմացական, և հատկապես անձնային ռեսուրսները: Մանկավարժական կոլեկտիվներում համախմբվածության և սոցիալական աջակցության ռեսուրսներն ուժեղացնելու համար առաջարկվում է համակարգայնորեն խրախուսել ուսուցիչների համագործակցությունը, նրանց շահագրգռվածությունը ընդհանուր հաջողություններում և ստեղծագործական նախաձեռնություններում: В статье, на основании анализа исследований, утверждающих, что в педагогических ситуациях у учителей обоих полов актуализируются, в основном, личностные ресурсы, показано, что женщины-учителя чаще и эффективнее их актуализируют, лучше компенсируют влияние стрессов и получают большее удовлетворение от своего труда, чем мужчины, которых больше стесняет внешняя упорядоченность, невысокая эффективность педагогического труда, тем более, что они труднее адаптируются в женских коллективах, и избегают таких профессий, не дающих возможност быть успешным, иметь широкий дружеский круг и материально обеспечить семью. Для преодоления создавшейся ситуации автор считает целесообразным совершенствовать профессиональное образование и переподготовку педагогов так, чтобы оно развивало их когнитивные, и, особенно, личностные психологические ресурсы. Для усиления ресурсов социальной поддержки и сплоченности педагогического коллектива нужно системно стимулировать и поощрять сотрудничество учителей, заинтересовать их в общих успехах и творческих начинаниях. The author of the article based on carried out research claims that in pedagogical situations teachers of both sexes actualize mainly their personal resources, and shows, that women teachers use them more often and more effectively, can better compensate for the impact of stress and get more satisfaction from their work, while men, who are more constrained by external orderliness, low efficiency of pedagogical work, especially as they are more difficult to adapt in predominantly female work groups and avoid such professions that do not allow being successful, to have a wide circle of friends and financially support their family. To overcome the situation, the author considers it expedient to improve the education and retraining of teachers in a way that it develops both cognitive and, in particular, personal psychological resources of both future and acting teachers. To strengthen the resources of social support and cohesion of the teaching staff, systematically stimulate and encourage the cooperation of teachers in the school. Financing of schools and the salary of teachers should be linked with the progress of students so that would be materially interested in common successes and creative endeavors.
Keywords: Մանկավարժություն