Подход Гордона Оллпорта к изучению личности (Զանգակ հրատ.)
Ալպորտի անհատականության ուսումնասիրության մոտեցումը կարելի է բնութագրել մի քանի առանցքային հասկացությունների միջոցով 1) գիտակցված մոտիվացիա, 2) մտավոր առողջ անձինք, 3) նախաձեռնող վարքագիծ, 4) յուրաքանչյուր անհատի յուրահատկություն, 5) այլ տեսությունների հանդեպ ընտրողական վերաբերմունք: Ավելի քան որևէ այլ տեսաբան, Ալպորտը կարևորում էր գիտակցված շարժառիթը. Ըստ նրա` առողջ մեծահասակը որպես կանոն, տեղյակ է, թե ինչ են անում և ինչու է անում: Պատմականորեն, հոգեբանությունը, այդ թվում և անձի ուսումնասիրության տեսությունը, առաջացել են հոգեբուժության հիման վրա, ինչը ուսումնասիրել է մտավոր հիվանդ մարդկանց: Ալպորտը թերևս առաջին տեսաբան է, ով ուսանել է հոգեպես առողջ մարդուն: Դեռեւս 1937 թվականին, մինչև Աբրահամ Մասլոուն Գորդոն Ալպորտը կազմել է ինքնադրսևորման հանրաճանաչ հայեցակարգը, նկարագրել հասուն անձի հիմնական հատկանիշները: Հոգեպես առողջ մարդիկ հակված են ակտիվ վարքագծի, այսինքն, առողջ մարդը չի արձագանքում միայն արտաքին ազդակներին, այլ գիտակցաբար հարմարվում է միջավայրին և գործում իրադրությանը համահունչ: Allport’s approach to the study of personality can be characterized by several key concepts: 1) conscious motivation, 2) mentally healthy individuals, 3) proactive behavior, 4) uniqueness of each individual, 5) eclectic attitude to other theories. More than any other personality theorists, Allport emphasized the importance of conscious motivation; healthy adults are usually aware of what they do and why they do it. Historically, psychology, including personality theory, arose on the basis of psychiatry, which study mentally ill people. Allport, was perhaps the first theorist of the personality who has studied mentally healthy person. Back in 1937, long before Abraham Maslow made popular the concept of self-actualization, Gordon Allport described the main features of a mature personality. Mentally healthy people have the ability to learn new patterns of behavior and grow throughout their lives. They tend to proactive behavior, that is, a healthy person does not only respond to external stimuli, but is able to consciously work on his new environment, not previously tried methods and force the environment to react to them. Proactive behavior is not simply aimed at stress reduction, but also creates new tensions.
Keywords: Психология