Assessment of Motor and Sensory Interhemispheric Asymmetry of Brain in Children - Azatyan, T. Yu. (ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ.)
Нейропсихологическое изучение некоторых особенностей межполушарных взаимоотношений в двигательной сфере у детей с различными видами психических расстройств представляет несомненный интерес. Оно может показать ряд новых аспектов проблемы формирования межполушарной асимметрии и межполушарного взаимодействия в онтогенезе. В настоящее время в физиологии используются два подхода для оценки межполушарных различий мозга: метод определения «рукастости» посредством опроса (Эдинбургский тест) и метод активного выявления двигательной и сенсорной асимметрии, методика Н.Н. Брагина и Т.А. Доброхотова. Обе методики широко представлены в современной научной литературе, однако нам не удалось найти исследования, описывающего взаимосвязь результатов тестовой оценки функциональной асимметрии мозга с помощью Эдинбургского теста и тестов на определение моторной и сенсорной асимметрии. В норме формирование межполушарной асимметрии мозга и межполушарного взаимодействия носит, конечно, гетерохронный характер. Таким образом, у обследуемых школьников может наблюдаться практически полностью сформированный первичный уровень межполушарных связей, тогда как второй и третий уровни еще находятся в стадии формирования. В то же время сравнение результатов здоровых детей 8–11 лет показывает, что функциональная организация межполушарной асимметрии и межполушарного взаимодействия в этом возрастном диапазоне находится в состоянии постоянного непрерывного развития. Տարբեր տեսակի հոգեկան խանգարումներ ունեցող երեխաների նյարդահոգեբանական ուսումնասիրությունը շարժիչ ոլորտում միջկիսագնդային անհամաչափության որոշ առանձնահատկությունների վերաբերյալ անկասկած հետաքրքրություն է ներկայացնում: Այն կարող է ցույց տալ մի շարք նոր ասպեկտներ օնտոգենեզում միջկիսագնդային անհամաչափության և միջկիսագնդային փոխազդեցության ձևավորման խնդրի վերաբերյալ։ Ներկայումս ֆիզիոլոգիայում օգտագործվում է երկու մոտեցում՝ ուղեղի միջկիսագնդային տարբերությունները գնահատելու համար՝ հարցման միջոցով (Էդինբուրգյան թեստ) և շարժիչ ուժ և սենսոր անհամաչափության ակտիվ բացահայտման մեթոդ՝ Ն.Ն. Բրագինի և Թ.Ա. Դոբրոխոտովի մեթոդաբանություն: Երկու մեթոդներն էլ լայնորեն ներկայացված են ժամանակակից գիտական գրականության մեջ, բայց մենք չկարողացանք գտնել ուսումնասիրություններ, որոնք նկարագրում են ուղեղի ֆունկցիոնալ ասիմետրիայի թեստային գնահատման արդյունքների կապը Էդինբուրգյան թեստի և շարժիչ ու սենսոր ասիմետրիայի որոշման թեստերի միջև: Սովորաբար ուղեղի միջկիսագնդային ասիմետրիայի և միջկիսագնդային փոխազդեցության ձևավորումը, անշուշտ, ունի հետերոքրոն բնույթ։ Այսպիսով, հետազոտված դպրոցականները կարող են նկատվել միջկիսագնդային կապերի գրեթե ամբողջությամբ ձևավորված առաջնային մակարդակ, մինչդեռ երկրորդ և երրորդ մակարդակները դեռ ձևավորման փուլում են։ Միևնույն ժամանակ 8-11 տարեկան առողջ երեխաների արդյունքների համեմատությունը ցույց է տալիս, որ այս տարիքային միջակայքում միջկիսագնդային ասիմետրիայի և միջկիսագնդային փոխազդեցությունը գտնվում է մշտական շարունակական զարգացման վիճակում:
Keywords: Neurology