Ժամանակակից անգլերենի և հայերենի up, above-վեր/վերև, against-դեմ/ընդդեմ բաղադրիչ ունեցող բայական հարադրությունների զուգադրական քննություն - Սիմոնյան, Սոնա
Անգլերենը և հայերենը հարուստ են անորոշ դերբայ+նախդիր/կապ կամ մակբայ կազմություններով: Այս միավորները հայերենում կոչվում են հարադրավոր բայեր, իսկ անգլերենում՝ phrasal verb, որը թարգմանաբար նշանակում է «դարձվածային բայ»: Այս բայական հարադրությունների կազմում որպես ոչ բայական բաղադրիչ գործածվում են հիմնականում տեղի և ուղղության իմաստ ունեցող նախդիրներ/կապեր կամ մակբայներ, ինչպես՝ take up բառացի «վեր վերցնել», իմաստը՝ «գերադասել», blow up բառացի «փչել վեր», իմաստը՝ «պայթել», վեր հանել «գաղտնիքը բացել, պարզել», դեմ ընկնել «խնդրել, թախանձել, աղաչել»: Английский и армянский языки богаты различными конструкциями, которые используют инфинитив в сочетании с предлогом, постпозицией или наречием. В армянском языке такие конструкции называются аналитическими глаголами с частицами (հարադրավոր բայեր), а в английском языке они известны как фразовые глаголы (phrasal verbs). Эти конструкции отражают богатство и гибкость выражения мыслей и действий в английском и армянском языках. Неглагольный компонент этих конструкций, в большинстве случаев, представлен предлогами, постпозициями или наречиями, которые указывают на место и направление. Например, take up означает «предпочитать», blow up означает «взрываться», վեր հանել (буквально «поднять») означает «открыть секрет, узнать», а դեմ ընկնել (буквально «упасть перед чем-то/кем-то») означает «просить, умолять». При изучении этих конструкций необходимо обратить внимание на контекст, чтобы точно определить их значения и использование в каждом языке. English and Armenian exhibit richness in infinitive+preposition/postposition or adverb constructions. These constructions are referred to as verb-particle constructions in Armenian and phrasal verbs in English. These constructions reflect the richness and flexibility of expressing thoughts and actions in English and Armenian languages. The non-verbal component of these constructions is preposition, postposition or adverb with a sense of place and direction. Examples include take up «prefer», blow up «explode», վեր հանել (literally «to take up», meaning «to open the secret, to find out smth», and դեմ ընկնել (literally «fall against», meaning «to ask, to beg»). When studying these constructions, it is necessary to pay attention to the context in order to accurately determine their meanings and usage in each language.
Keywords: Լեզվաբանություն