Բացահանքերում պայթեցման աշխատանքների տեխնոլոգիայի կատարելագործումը անհամասեռ լեռնային զանգվածի մշակման դեպքում - Ահարոնյան, Գ. Ա.; Հովսեփյան, Վ. Գ. («Պոլիտեխնիկ» տպ.)
Բացահանքերում պայթեցման արդյունավետությունը որոշող հիմնական ցուցանիշներից մեկը պայթեցված զանգվածի մանրացվածության աստիճանն է: Հայտնի է, որ մեծացնելով պայթուցիկ նյութի (ՊՆ) լիցքի քանակը հորատանցքային ցանցի խտացման ճանապարհով՝ լավանում է պայթեցված զանգվածի մանրացվածության որակը: Սակայն նման մոտեցումը մեծացնում է հորատման աշխատանքների ծավալը և ՊՆ-ի ծախսը: Իր հերթին այս եղանակը մեծացնում է պայթեցվող բլոկի սահմաններից դուրս զանգվածի բնական կառուցվածքային խախտման չափերը, ինչը հանգեցնում է արտաչափս կտորների առաջացմանը: Անհրաժեշտ է նշել, որ մեծացնելով պայթեցման էներգիայի քանակը, հնարավոր է կարգավորել պայթեցվող զանգվածի մանրացվածության աստիճանը, բայց միայն չափազանց խոշոր բլոկայնության (համեմատաբար մոնոլիտ) լեռնային զանգվածում պայթեցում իրականացնելու դեպքում, իսկ միջին և խոշոր բլոկայնության ապարներում ՊՆ-ի քանակի մեծացումը մասնակիորեն լավացնում է զանգվածի պայթեցման որակը: Սահմանվել է, որ միջին և խոշոր բլոկայնության ապարներում պայթեցման էներգիայի հիմնական կրողը համարվում է լեռնային զանգվածի անհամասեռությունը: Աշխատանքում առաջարկվել է անհամասեռ շերտային կառուցվածքով բացահանքերում հանքաստիճանի պայթեցման նոր տեխնոլոգիա: Պայթեցման առաջարկված մեթոդը թույլ է տալիս մեծացնել ապարի կանոնակարգված մանրացման վրա պայթեցման էներգիայի օգտակար ազդեցությունը, նվազեցնել ՊՆ-ի ծախսը, ստանալ տրված պարամետրերով պայթեցված զանգվածի փլվածք: Одним из основных показателей, определяющих эффективность взрывных работ на карьерах, является степень дробления взорванной массы. Принято, что с увеличением массы заряда взрывчатого вещества (ВВ) путем сгущения сетки скважин улучшается качество дробления взорванной горной массы. Однако подобный подход ведет к увеличению объема работ по бурению и повышению затрат на ВВ. В свою очередь, метод приводит к увеличению размера нарушения естественной структуры за контуром взрываемого блока, что является очагом выхода негабарита. Следует отметить, что с увеличением количества энергии взрыва возможно регулировать степень дробления взорванной массы, но только лишь при взрывании в чрезвычайно крупно- блочном (относительно монолитном) массиве, а в средне- и крупноблочных массивах с ростом количества ВВ качество взрыва улучшается частично. Установлено, что в средне- и крупноблочных породах основным носителем энергии взрыва считается неоднородность массива. В работе предлагается новая технология ведения взрывных работ на уступах неоднородного, слоистого строения. Предложенный метод отбойки позволяет увеличить полезные действия энергии взрыва на дробление, снизить затраты ВВ, получить развал взорванной массы заданных параметров․ One of the main indicators that determine the effectiveness of blasting in open pits is the degree of crushing of the blasted mass. It is accepted that with an increase in the mass of the explosive charge by thickening the grid of holes, the quality of crushing the blasted rock mass improves. However, this approach leads to an increase in the amount of drilling work and an increase in the cost of explosives. In its turn, the method leads to an increase in the size of the violation of the natural structure behind the contour of the blasted block, which is the focus of oversized output. It should be noted that with an increase in the amount of explosion energy, it is possible to regulate the degree of crushing of the exploded mass, but only when blasting in an extremely large-block (relatively monolithic) array, and with an increase in the number of explosives, the quality of the explosion partially improves. It has been established that in medium and large-block rocks, the main carrier of the explosion energy is considered to be the heterogeneity of the massif. The paper proposes a new technology for blasting operations on ledges of heterogeneous, layered structures. The proposed breaking method makes it possible to increase the useful effect of the explosion energy on crushing, reduce the cost of explosives, and obtain the collapse of the exploded mass of the given parameters
Keywords: Ընդերքօգտագործման տեխնոլոգիաներ