Պարենային անվտանգության նոր հնարավորություններ. Բաբելոնի կախովի այգիներից մինչև ուղղահայաց գյուղատնտեսություն - Ավետիսյան, Սամվել (ՀՊՏՀ «Տնտեսագետ» հրատ․)
Գյուղատնտեսության վարման ավանդական մեթոդները, այսինքն՝ բաց հողագործությունը և ջերմոցային պայմաններում բույսերի աճեցումը միանգամայն ընդունելի, սակայն սահմանափակ հնարավորություններով համակարգ են։ Որպես կանոն, այդ համակարգը պահանջում է մեծ տարածքներ, սպառում զգալի քանակությամբ ջուր, խոցելի է կլիմայի փոփոխության ու շրջակա միջավայրի վտանգավոր գործոնների նկատմամբ: Մինչդեռ աշխարհի բնակչության արագ աճն ավելացնում է պարենի սպառումը և նոր խնդիրներ առաջադրում գյուղատնտեսության տեղաբաշխմանն ու կայուն զարգացմանը։ Այս առումով, ուղղահայաց գյուղատնտեսությունն աշխարհում զարգացող նոր միտում է, որը թույլ է տալիս ավելի դյուրին կերպով լուծել առկա հիմնախնդիրները։ Հոդվածում ներկայացվում են ուղղահայաց գյուղատնտեսության հայեցակարգի նկարագիրը, դրա առավելությունները, հաջողված նախագծերի օրինակներ, ներգրավված տեխնոլոգիաներն ու խոստումնալից ապագան: Շեշտադրվում են սահմանափակ բնական ռեսուրսներ և մեծաթիվ բնակչություն ունեցող երկրներում (Չինաստան, Ճապոնիա, Հարավային Կորեա, Սինգապուր) ուղղահայաց գյուղատնտեսության առումով ակնհայտ ձեռքբերումները և նոր համակարգի ներդրման տնտեսական հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Հայաստանի Հանրապետությունում ուղղահայաց գյուղատնտեսության՝ դեռևս սահմանափակ թվով ծրագրերին։ Традиционные методы ведения сельского хозяйства, то есть открытое земледелие и выращивание растений в тепличных условиях, являются вполне приемлемой, но ограниченной системой. Обычно для этого требуются большие площади, потребляется значительное количество воды, и оно уязвимо к изменению климата и экологическим опасностям. Между тем, быстрый рост населения мира увеличивает потребление продуктов питания и ставит новые проблемы для размещения и устойчивого развития сельского хозяйства. В этом смысле вертикальное сельское хозяйство – это новый тренд, развивающийся в мире, который позволяет легче решать эти проблемы. В данном исследовании представлен обзор концепции вертикального фермерства, его преимуществ, примеров успешных проектов, задействованных технологий и его многообещающего будущего. В статье главным образом подчеркиваются очевидные достижения вертикального земледелия в странах с ограниченными природными ресурсами и большой численностью населения (Китай, Япония, Южная Корея, Сингапур) и экономические проблемы внедрения новой системы. В статье также кратко представлено все еще ограниченное количество программ вертикального сельского хозяйства в Республике Армения. Traditional farming methods, namely, open farming and greenhouse cultivation, are acceptable but limited systems. They typically require extensive land resources, significant water consumption, and remain vulnerable to climate change and environmental hazards. Meanwhile, rapid world population growth is increasing food consumption and posing new challenges for the location and sustainable development of agriculture. In this sense, vertical farming represents an emerging global trend that offers a solution to these problems. This study provides an overview of the concept of vertical farming, its benefits, examples of successful projects, underlying technologies and its promising future. The paper mainly highlights the obvious achievements of vertical farming in countries with limited natural resources and large populations, such as China, Japan, South Korea, Singapore. In addition, it touches upon the economic problems related to introducing this innovative system. Furthermore, the paper briefly introduces the limited number of vertical agriculture programs in the Republic of Armenia.
Keywords: Անվտանգություն և մարտահրավերներ; Ագրարային քաղաքականություն