Շարադրական պատմության հնարավորության հարցի շուրջ - Մոսինյան, Դավիթ (Տիգրան Մեծ)
Պատմության տեսության և փիլիսոփայության կենտրոնական հարցերից մեկը շարադրված պատմության և ռեալ պատմության փոխհարաբերության խնդիրն է: Ի՞նչ արժեք ունի գրված պատմությունը. այն որևէ կապ ունի՞ «իրականում» տեղի ունեցածի հետ, թե՞ ոչ: Ինչպե՞ս կարելի է պարզել այդ հարցը: Նշված խնդրի հետ կապված՝ ձևավորվել են երեք տարբեր հայեցակարգեր՝ ռեկոնստրուկտիվիզմ, կոնստրուկտիվիզմ, դեկոնստրուկտիվիզմ: Առաջինի համաձայն՝ գրավոր տեքստում ամրագրված է ռեալ պատմությունը: Ըստ երկրորդ հայեցակարգի՝ պատմաբանը կառուցում է պատմությունը որպես տեքստ, որը կարող է մեծիմասամբ համապատասխանել իրականությանը: Եվ, վերջապես, երրորդ հայեցակարգը հայտարարում է, որ հնարավոր չէ պատմական տեքստը հստակ առանձնացնել գրական տեքստից, քանի որ պատմաբանի խնդրո առարկան բացառապես լեզուն է։ The problem of relationship between story and real history is one of the main problems of the theory and philosophy of history. What is the value of recorded history? Whether or not it is connected with what "actually happened"? How can one answer this question? With regard to this issue, there are three different conceptions - reconstructivism, constructivism, and deconstructivism. According to the first conception, real history is recorded in a story. According to the second conception, the historian constructs history as a text, which can basically correspond to the reality. Finally, the third conception states that it is impossible to divide a historical text from a literary text (fiction), because the only object subservient to the historian is language. Один из главных вопросов теории и философии истории – это проблема взаимоотноше-ния письменной и реальной истории. Какова ценность письменной истории? Связана ли она с тем, что произошло “на самом деле” или нет? Как можно найти ответ на этот вопрос? По поводу этой проблемы формировались три разные концепции – реконструктивизм, конструктивизм и деконструктивизм. Согласно первой концепции, в письменной истории фиксирована реальная история. По второй концепции, историк строит историю как текст, который в основном может соответствовать реальности. И наконец, третья концепция заявляет, что невозможно разделить исторический текст от литературного текста, ибо в качестве объекта познания историку подвластен исключительно язык.
Keywords: Պատմագրություն