Հայոց ազգային տունը, Հայկական հարցը և Կ. Պոլսի հայ պարբերականները - Հովսեփյան, Մարիամ (ՀՀ ԳԱԱ)
Հայոց ազգային տան առաջարկի և Հայկական հարցի զարգացումների վերաբերյալ քննարկումները բավական ակտիվ էին ժամանակի պոլսահայ պարբերականների էջերում։ Դրանք գրեթե ամենօրյա կտրվածքով անդրադարձել են վերոհիշյալ խնդիրներին։ Պոլսահայ առաջատար թերթերի հրապարակումների վերլուծությունը մեզ բերում է այն համոզման, որ Հայոց ազգային տան, արևմտահայերի ճակատագրին առնչվող խնդիրները եղել են նրանց համար առաջնային: Հայկական հարցի վե- րաբերյալ բանավեճերն առաջին էջերում էին տեղ գտնում։ Տպագրում էին հայանպաստ ելույթներ, Հայոց ազգային տուն հիմնելու օգտին բարձրաձայնող եվրոպացի դիվանագետների հետ հարցազրույցների թարգմանություններ արտասահմանյան թերթերից։ Հրապարակումների մեջ տեղ էին հատկացնում Քեմալական շարժման ակնառու ներկայացուցիչների, Կ. Պոլսի թուրքական պարբերականների տեսակետներին այդ հարցի առնչությամբ։ Դրանք զետեղում էին՝ առանց մեկնաբանությունների։ Տարբեր կուսակցությունների գաղափարախոս «Ճակատամարտ» և «Ժողովուրդի ձայնը. Ժամանակ» օրաթերթերը համակարծիք էին ցեղասպանության, արևմտահայերի ունեցվածքի յուրացման, հայրենազրկման, Հայոց ազգային տուն ունենալու իսկ դրա անհնարինության դեպքում՝ Խորհրդային Հայաստանի շուրջ համախմբվելու կամ այնտեղ ապրելու վերաբերյալ տեսակետներում։ На страницах армянских периодических изданий Константинополя активно велись дискуссии относительно предложений Армянского национального дома и по Армянскому вопросу. Анализ публикаций ведущих армянских газет Константинополя приводит к заключению, что проблемы, связанные с судьбой Армянского национального дома и западных армян, были для них первостепенными. Дебаты по Армянскому вопросу занимали первые полосы. Публиковались интервью с европейскими дипломатами, ратовавшими за создание Армянского национального дома. В публикациях по Армянскому вопросу особое внимание уделялось точке зрения видных кемалистов и турецких журналистов, которые были опубликованы без комментариев. Газеты «Азатамарт» и «Жоговурди дзайн: Жаманак» отражали идеологию разных партий, однако все они были едины в вопросах, связанных с Геноцидом армян. Discussions on the proposal of the Armenian National House on the Armenian question were quite active in the pages of Constantinople’s Armenian periodicals of that time. These problems were touched upon almost on daily basis. The analysis of the publications of the leading Armenian newspapers in Constantinople leads us to the conviction that the problems related to the fate of the Armenian National House and the Western Armenians were primary for them. The debates on the Armenian question were on the front pages. Pro-Armenian speeches, translations of interviews with european diplomats speaking in favor of establishing an Armenian National House were printed. The views of prominent representatives of the Kemal movement in relation to the issue were given space in the publications. "Chakatamart" and "Jhoghovurdi dzayny: Zhamanak" dailies, which represented ideologues of different parties, were in agreement with the fact of the Armenian Genocide.
Keywords: Պատմություն