Некоторые социально-психологические особенности поведения индивида как функция его культурно-цивилизационной принадлежности - Самарчян, Александр (Եվրոպրինտ)
Հոդվածում ներկայացվում են արևելյան և արևմտյան մշակույթները կրող անհատների վարքի որոշ առանձնահատկությունները: Վերլուծվում են միևնույն իրադրությունների դեպքում նրանց տարբեր արձագանքների պատճառները, մասնավորապես, երբ պահանջվում է գնահատել սեփական արարքների և հայտարարած սկզբունքների անհամապատասխանությունը, ինչը հանգեցնում է ճանաչողական դիսոնանսի: Գնահատման տարբերություններ կարելի է արձանագրել նաև այն դեպքերում, երբ տարբեր մշակույթների կրողները գնահատում են սեփական և ուրիշների վարքի արդյունքներն այն տեսանկյունից, թե անձնական կամ իրավիճակային ինչ գործոններ են ազդել այդ արդյունքի վրա: Եզրակացությունների նման միտվածությունը հանգեցնում է այսպես կոչված ատրիբուցիայի հիմնարար սխալին: Հոդվածում փորձ է արվում նկարագրած հետազոտությունների արդյունքները առկախել անձի զարգացման աստիճանից և իրենց հումանիտար կրթության մակարդակից: В статье рассматриваются некоторые особенности поведения индивидов, принадлежащих условно к западной и восточной культурам. Анализируются причины их различного реагирования на одни и те же ситуации, в частности, когда требуется оценить несоответствие своих поступков декларируемым принципам, что приводит к когнитивному диссонансу. Разницу в оценках можно фиксиравать и в тех случаях, когда носители разных культурных установок оценивают результаты своего и чужого поведения с точки зрения того, какие факторы, личностные или ситуационные, влияют на этот результат. Тенденциозность подобных выводов приводит к так называемой фундаментальной ошибке атрибуции. Делается попытка поставить результаты описанных исследований в зависимость от степени развития индивидов и уровня их гуманитарной образованности. Some specific behavioral features of individuals who can tentatively be regarded as belonging to Western or Eastern cultures are addressed in the article. The reasons of those individuals’ different reactions to the same situations, in particular when it is necessary to assess discrepancy between one’s own actions and declared principles (which leads to cognitive dissonance), are analyzed. The difference in assessments can also be observed in those instances when holders of different cultural attitudes assess results of their own and other persons’ behavior from the perspective of what factors, whether personal or situational, affect that result. A bias in similar conclusions brings about the so-called “fundamental attribution error.” An attempt is made to correlate the findings of the said research with a degree of individuals’ development and a level of their knowledgeability in the humanities.
Keywords: Философия