Արցախյան պատերազմի մասնակիցների հոգեբանական վիճակի և կյանքի որակի ուսումնասիրություն - Սահակյան, Արտյոմ
Հոդվածում ուսումնասիրվել են Արցախյան պատերազմի մասնակիցների հոգեբանական վիճակի մի քանի ասպեկտներ, գնահատվել են պատերազմական գործողությունների հետևանքով ծագած հոգետրավմատիկ գործոնների ազդեցությունը և դրանց հոգեբանական հետևանքները։ Իրականացվել է մասնակիցների կյանքի որակի գնահատում «QofL SF-36» թեստով։ Հետազոտվողների խմբերում բացահայտվել է դեպրեսիայի, աստենիայի, հիպոխոնդրիայի արտահայտվածություն, տագնապայնության բարձր մակարդակ պատերազմական գործողություններին չմասնակցած ստուգիչ խմբի անհատների համեմատությամբ։ Հայտնաբերվել է ֆիզիկական և հոգեկան առողջության բաղադրիչների արժանահավատ ցածր մակարդակ՝ ստուգիչ խմբի համեմատ։ Բացահայտվել է, որ պատերազմի մասնակիցներից առավել խոցելի վիճակում են գտնվում տարբեր աստիճանի և բարդության վիրավորում ստացած մասնակիցները։ Պարզվել է, որ մասնակիցների մոտ ի հայտ եկել կյանքի որակի էական փոփոխություններ, ֆիզիկական ակտիվության և գործառության նվազում, հոգեկան առողջության խաթարում պայմանավորված հետտրավմատիկ սթրեսով և հոգեհուզական գերլարվածությամբ։ Դիտարկվում է խաղաղ պայմաններում մարտական գործողությունների մասնակիցների սոցիալ-հոգեբանական վերականգնման համար համապատասխան միջոցառումների և հանձնարարականների մշակման անհրաժեշտությունը։ В работе изучены некоторые аспекты психологического состояния участников Арцахской войны, оценено влияние психотравмирующих факторов, вызванных боевыми действиями, и их психологические последствия. Оценка качества жизни участников проводилась с помощью теста «QofL SF-36». Выявлен более высокий уровень депрессии, астении, ипохондрии, тревожности в группах испытуемых по сравнению с лицами контрольной группы, не участвовавшими в боевых действиях. Выявлены достоверно более низкие уровни компонентов физического и психического здоровья по сравнению с контрольной группой. Выявлено, что среди участников войны в наиболее уязвимом состоянии находятся участники, получившие ранения разной степени и сложности. У участников боевых действий отмечаются значительные изменения качества жизни, снижение физической активности и работоспособности, нарушение психического здоровья вследствие посттравматического стресса и психоэмоционального перенапряжения. Рассмотрена необходимость разработки соответствующих мероприятий и инструкций по социально-психологической реабилитации участников боевых действий в мирных условиях. The paper studies some aspects of the psychological condition of the Artsakh war participants, assesses the impact of psychotraumatic factors caused by military operations and their psychological consequences. Evaluation of the participants' quality of life was carried out using the "QofL SF-36" test. A higher level of depression, asthenia, hypochondria and anxiety was found in the test groups compared to control group who did not participate in hostilities. The lower levels of physical and mental health components were revealed compared with the control group. It was revealed that among war participants in the most vulnerable state are participants who received injuries of varying degrees and complexity. The war participants have significant changes in the quality of life, a decrease in physical activity and working capacity, mental health disorders due to post-traumatic stress and psycho-emotional overstrain. It is considered the necessity of developing appropriate measures and instructions for the socio-psychological rehabilitation of combatants in peaceful conditions.
Keywords: Հոգեֆիզիոլոգիա