Պետական գաղափարախոսության Էությունն Ադրբեջանի Հանրապետությունում (1918-1920թթ.) - Պողոսյան, Աստղիկ
Ադրբեջանի Հանրապետության պետական գաղափարախոսությունը, հանդիսանալով ադրբեջանցի և թուրք պանթյուրքիստների ժառանգության կրողը, բյուրեղացրել է ադրբեջանցիների՝ «մեծ թյուրքական ընտանիքի մասը լինելու», «Օսմանյան պետության՝ իբրև մեծ եղբոր հովանավորությունը ստանձնելու» և «այդ փոխգործակցությամբ համընդհանուր թշնամիների դեմ պայքարելու» թեզերը։ Ադրբեջանի Հանրապետության առաջին նախագահ Մեհմեդ Էմին Ռասուլզադեի ջանքերով պետության գաղափարական հիմքում է դրվել «թյուրքականացում, իսլամականացում, արևմտականացում» եռամիասնության գաղափարը։ Նշված հիմնական դրույթները ակնհայտորեն արտացոլում և պայմանավորում են թուրք– ադրբեջանական համագործակցային հարաբերությունների արդի բնույթը՝ դրսևորվելով որակապես ավելի բարձր ռազմավարական մակարդակներում, ինչի ամենացայտուն օրինակը 2021թ. ԱՀ և ԹՀ ղեկավարների միջև ստորագրված «Շուշիի հռչակագիրն է»։ Государственная идеология Азербайджанской Республики, несущая в себе идейное наследие азербайджано-турецких пантюркистов, кристаллизовала тезисы о «принадлежности азербайджанцев к большой тюркской семье», «предполагающих покровительство Османского государства как большой брат» и «борьба с общими врагами». Усилиями первого Президента Азербайджанской Республики Мемед Эмина Расулзаде идеологической основой государства стала идея троицы «тюркизация, исламизация, модернизация». Эти основные тезисы четко отражают нынешний характер турецко- азербайджанского сотрудничества, проявляющийся на качественно более высоких стратегических уровнях, наиболее очевидным примером которого является «Шушинская декларация», подписанная президентами Азербайджана и Турции в 2021 году. The ideology of the Republic of Azerbaijan influensed by the inheritance of azeri-turk Pan turkists have become the crystalization of such key ideas as "azerbaijanis are one part of the big turkic family", "The Ottoman state as elder brother will support Azerbaijan" and "they will struggle against the common enemies together". In the efforts of the first prezident of the Republic of Azerbaijan Mehmed Amin Rasulzade the trilogy of "turkification, modernization, islamization" has formed the ideological basis of the state. These key thesises revealed in higher stratejik levels obviosly reflect the nature of turk-azeri relationship today as well. "Shushi declaration" signed by the prezidents of Azerbaijan and Turkey in 2021 is bright example of this.
Keywords: Քաղաքագիտություն