Ուսանողների ադապտիվ վարքի առանձնահատկությունները բուհում - Սարգսյան, Լևոն
Կրթության հոգեբանության ուսումնասիրության խնդիրներից են ուսանողների հարմարման գործընթացի ուսումնասիրությունը բուհական կրթության համակարգում: Բուհական հոգեբանության մեջ առանձնացնում ենք ինչպես մասնագիտական կրթության խնդիրները, այնպես էլ սոցիալ- հոգեբանական, որտեղ էական նշանակություն են ստանում ուսանողների շփման և փոխազդեցության հարցերը, հարմարումը սոցիալական նոր կարգավիճակին, սոցիալ-հոգեբանական հարմարման գործընթացում առկա դժվարությունները: Հոդվածում ներկայացված են բուհական միջավայրում ուսանողների հարմարման խնդիրները, ուսումնասիրվում են հարմարման գործընթացի հիմնական խնդիրները՝ կոնֆլիկտային իրադրությունների ձևավորման և դրանում վարքի ռազմավարությունների բնույթը: Քննարկվում են հարմարման սոցիալական, սոցիալ- հոգեբանական հիմքերը: Ուսումնասիրության արդյունքները թույլ են տալիս եզրակացնելու, որ սոցիալական նոր պայմաններում ուսանողների համար որոշիչ նշանակություն ունի արդյունավետ հարմարումը սոցիալական փոփոխվող պայմաններին: Կոնֆլիկտային իրադրություններում ուսանողների ադապտիվ վարքը դիտարկվում է որպես կոնֆլիկտային իրադրություններին ակտիվ հարմարում։ Կոնֆլիկտային իրադրություններում վարքի որոշ ռազմավարություններ (համագործակցություն, մրցակցություն) նպաստում են ուսանողների հարմարման բարձրացմանը, իսկ վարքի այլ ռազմավարություններ (խուսափում)՝ իջեցնում դրա մակարդակը։ Изучение процесса адаптации студентов в новой социальной среде связано с психологическими проблемами высшей школы. Для анализа были представлены основные проблемы, возникающие при адаптации, в частности особенности формирования конфликтных ситуаций и стратегий поведения в ней. Отдельно рассматриваются социальные, социально- психологические основы адаптации. Результаты, полученные в результате исследования, позволяют сделать вывод о том, что решающее значение для студентов в новых социальных условиях имеет активное приспособление человека к изменяющимся условиям внешней среды. Адаптивное поведение студентов в конфликтных ситуациях рассматривается как активная адаптация к конфликтным ситуациям. В конфликтных ситуациях одни стратегии поведения (сотрудничество, соревнование) способствуют повышению уровня адаптации учащихся, а другие стратегии поведения (избегание) снижают уровень адаптации. The study of the process of adaptation of students in a new social environment deals with the psychological problems of higher education. The article represents the problems of adaptation of students in a new social environment. The main problems encountered during adaptation, in particular the characteristics of the formation of conflict situations and behavior strategies in it, were presented for analysis. The social, socio-psychological foundations of adaptation are discussed separately. The results obtained from the research allow us to conclude that the active adaptation of the person to the changing conditions of the environment is of decisive importance for students in new social conditions. Adaptive behavior of students in conflict situations is considered as active adaptation to conflict situations. In conflict situations, some strategies of behavior (cooperation, competition) contribute to increasing the level of adaptation of students, and other strategies of behavior (avoidance) decrease the level of adaptation..
Keywords: Հոգեբանություն