Բառակերտումները Թադևոս Տոնոյանի չափածո գործերում - Մկրտումյան, Արմինե; Սահակյան, Ռուզան
Թադևոս Տոնոյանի բանաստեղծական ժողովածուները («Սերմաստղ», «Երկրից հետո», «Երկնքից առաջ», «Սահմանումներ Հայաստանի համար») իրենց բառատաղձով և ինքնատիպ բառակերտումներով, լեզվական երևույթների բազմազանությամբ ամբողջովին բացահայտում են բանաստեղծ-գիտնականի լեզվամտածողական համակարգը: Նա սիրում է իր խոսքը համեմել խորհրդանիշ-պատկերներով, գրաբարաբանություններով։ Թ․ Տոնոյանը հիացնում է ընթերցողին բառաստեղծման իր հնարամտություններով, նորակազմությունների դիպուկ և տեղին կիրառություններով, որը բնորոշ է հեղինակի պատկերային մտածողությանը։ Նա հմտորեն օգտվել է մեր լեզվի բառակազմական հնարավորություններից։ Տոնոյանի բառակերտումների մի մասը իր տպավորիչ կազմություններով և ասելիքի հարստությամբ համագործածական դառնալու հավանականություն ունի և կարող է հարստացնել ու կատարելագործել հայոց լեզվի բառապաշարը։ Стихотворные сборники Тадевоса Тонояна («Сермастх», «После земли», «До неба», «Определения для Армении»), отличающиеся богатством словесного материала, уникальным словотворчеством, многообразием языковых явлений, в полной мере раскрывают систему языкового мышления поэта и ученого. Его речь богата символами- образами, заимствованиями из грабара, интересными словообразовательными решениями. Т. Тоноян восхищает читателя своими словотворческими возможностями, точным и уместным употреблением неологизмов, свойственными образному мышлению автора. Многие образцы словотворчества Т. Тонояна благодаря своему уникальному морфемному составу и содержательной емкости могут стать общеупотребительными, войти в литературный язык и обогатить лексику современного армянского языка. Tadevos Tonoyan’s poetry collections (“Sermastgh”, “Yerkric heto” (Beyond the Earth), “Yerknqic araj” (Before the Sky), “Sahmanumner Hayastani Hamar” (Definitions for Armenia) fully reveal the system of the poet-scientist’s linguistic thinking with their main word material, original word formation and variety of linguistic phenomena. He likes to spice up his speech with symbols and images, old Armenian language forms and interesting word-formation denouement. T. Tonoyan fascinates the reader with his creative inventiveness in word formation, precise and appropriate use of new formations, which is characteristic of the author’s figurative thinking. He skillfully used the word formation possibilities of our language.
Keywords: Հայոց լեզու