Առևտրի բարոյական և «անբարոյական» դրսևորումները. արդար առևտրի հայեցակարգ - Փախլյան, Աննա (ՀՊՏՀ «Տնտեսագետ» հրատ․)
«Արդար առևտուր» (Fairtrade) տարբերանշանն այսօր կարելի է տեսնել ներմուծված բանանի, սուրճի, շոկոլադե սալիկների կամ թխվածքաբլիթների և նույնիսկ միջազգային մարզական միջոցառումների համար պատրաստված համապատասխան գնդակների վրա, իսկ դա նշանակում է, որ թեև այդ ապրանքներն արտադրվել են զարգացող երկրներում, սակայն դրանց արտադրության ժամանակ պահպանվել են քաղաքակիրթ աշխարհին բնորոշ բարոյական և սոցիալական բարձր արժեքներն ու սկզբունքները. այն է՝ որպես աշխատուժ չեն օգտագործվել անչափահաս երեխաները կամ աշխատանքային թրաֆիկինգի զոհերը, վարձու աշխատողներն օգտվել են խելամիտ տևողությամբ և պատշաճ վարձատրությամբ աշխատելու իրավունքից, ապրանքների լաբորատոր փորձաքննությունների ընթացքում չեն տուժել կենդանիներ և այլն: Նույն տրամաբանությամբ՝ վերոնշյալ պահանջների խախտումներով կազմակերպվող արտադրությունը զարգացած աշխարհի քաղաքակիրթ սպառողի համար արդարացիորեն կհամարվի «ոչ բարոյական» և անընդունելի: Շնորհիվ «բարոյական» բարձր արժեքների՝ արդար առևտրի շրջանակում Fairtrade տարբերանշանի ներքո վաճառվող ապրանքները շուկայի համօրինակների նկատմամբ ունեն գնային գերազանցություն՝ արտադրողների համար ապահովելով լրացուցիչ ֆինանսական երաշխիքներ անհրաժեշտ կենսաապահովման, սոցիալական և համայնքային ծառայություններից օգտվելու և բիզնեսի զարգացման համար: В наши дни логотип Fairtrade можно встретить на импортных бананах, кофе, шоколадных батончиках или печенье и даже на спортивных мячах, изготовленных для международных спортивных мероприятий, а это означает, что эти продукты, хотя и производятся в развивающихся странах, но с сохранением высоких моральных и социальных ценностей и принципов, типичных для цивилизованного мира. То есть, не используется труд несовершеннолетних или жертв трафикинга, наемные работники должны иметь нормированный рабочий день и получать достойную заработную плату, ни одно животное не должно пострадать при лабораторных испытаниях продукции и т. д. По тому же принципу, производства, организованные с нарушением вышеуказанных требований, будут справедливо считаться «аморальными» и неприемлемыми для цивилизованного потребителя развитого мира. Продукция, продаваемая под логотипом Fairtrade, благодаря своим высоким «моральным» ценностям имеет ценовое преимущество перед рыночными аналогами, предоставляя производителям дополнительные финансовые гарантии для обеспечения необходимых средств к существованию, доступа к социальным и коммунальным услугам, а также развития бизнеса. Today, the Fairtrade logo can be found on imported bananas, coffee, chocolate bars or cookies, and even on sports balls made for international sporting events. This signifies that these products, despite being produced in developing countries, adhere to high moral and social values and principles typical to the civilized world. This ensures that no child labor or labor trafficking is involved, employees have the right to work for reasonable hours and receive decent wages, not a single animal is harmed during laboratory testing of products, among other ethical considerations. According to the same logic, productions organized with violation of the above-mentioned requirements will be rightfully considered "unethical" and unacceptable for the civilized consumer of the developed world. Due to their high "moral" values, products sold under the Fairtrade logo have a price advantage over market counterparts, providing producers with additional financial guarantees for necessary livelihoods, access to social and community services, and business development.
Keywords: Տնտեսագիտություն