Ինչո՞ւ է դանդաղել Հայաստանի գյուղատնտեսության աճը. խնդիրներ և լուծումներ - Ավետիսյան, Սամվել; Ավետիսյան, Աշոտ (ՀՊՏՀ «Տնտեսագետ» հրատ․)
Հայաստանում տևական ժամանակ է՝ գյուղատնտեսության աճը շատ ցածր է: Անգամ պետական աջակցության համալիր միջոցառումները սպասվող արդյունքը չեն ապահովում: Այս երևույթի պատճառները բազմաթիվ են, բայց գլխավորները տնտեսու- թյունների փոքր չափերն ու հողամասերի մասնատվածությունն են: Դրանց հետևանքով չափազանց սահմանափակ են գյուղատնտեսության թվայնացման, համալիր մեքենայացման, ոռոգման արդյունավետ համակարգերի և ինտենսիվ տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավորությունները: Ճյուղի արտադրական գործունեության վրա բացասաբար են անդրադառնում նաև գյուղատնտեսության նախարարության բացակայությունը և ճյուղին աջակցող ենթակառուցվածքների պակասը: Արդյունքում, եթե անգամ տարին բարենպաստ է, արտադրողը պարբերաբար առերեսվում է ֆինանսական շուկայի կտրուկ տատանումներին, բերքի իրացման դժվարություններին, ոռոգման ջրի անբավարարությանը, հիվանդություններին ու վնասատուների տարածմանը և այլ հիմնախնդիրների։ Վերջին տարիների աշխարհաքաղաքական լարվածությունը և հակամարտությունները նույնպես ազդում են գյուղատնտեսության զարգացման, պարենային ապրանքների և արտադրության միջոցների արտաքին առևտրի վրա ու էլ ավելի սրում պարենային անվտանգության հիմնախնդիրը։ Հոդվածում ներկայացվում է Հայաստանի գյուղատնտեսության վերջին տարիների վիճակը, գնահատվում ոլորտի աճի դանդաղման պատճառները և առաջարկվում դրանց հաղթահարման միջոցառումներ։ Экономический рост сельского хозяйства в Армении долгое время был очень низким. Даже комплексные меры государственной поддержки не дают ожидаемых результатов. Причин этому явлению много, но главная причина – небольшие размеры хозяйств и раздробленность участков. В результате ограничены возможности цифровизации, комплексной механизации, внедрения эффективных систем орошения и интенсивных технологий сельского хозяйства. Отсутствие Министерства сельского хозяйства и ослабление обслуживающих инфраструктур также негативно сказываются на производственной деятельности сектора. В результате, даже если год благоприятный, производитель регулярно сталкивается с резкими колебаниями финансового рынка, трудностями реализации урожая, недостатком поливной воды, распространением болезней и вредителей и другими проблемами. Геополитическая напряженность и конфликты последних лет также сказываются на развитии сельского хозяйства, внешней торговли продуктами питания и средствами производства и обостряют проблему продовольственной безопасности. В данной статье представлено состояние сельского хозяйства Армении за последние годы, оценены причины замедления экономического роста и предложены меры по их преодолению. The economic growth of agriculture in Armenia has been very low for a long time. Even comprehensive measures of state support do not give the expected results. There are many reasons for this phenomenon, but the main reason is the small size of farms and the fragmentation of plots. As a result, the possibilities of digitalization, complex mechanization, the introduction of efficient irrigation systems and intensive agricultural technologies are limited. The absence of the Ministry of Agriculture and the weakening of service infrastructures also have a negative impact on the production activities of the sector. As a result, even if the year is favorable, the producer regularly faces sharp fluctuations in the financial market, difficulties in selling the crop, lack of irrigation water, the spread of diseases and pests, and other problems. The geopolitical tensions and conflicts of recent years also affect the development of agriculture, foreign trade in food products and means of production and aggravate the problem of food security. This article presents the state of agriculture in Armenia in recent years, assesses the reasons for the slowdown in economic growth and proposes measures to overcome them.
Keywords: Ագրարային քաղաքականություն