XIII դարի Արցախի իշխանաց իշխան, թագավոր Հասան-Ջալալ-Դոլայի ծագումը և գործունեությունը - Հասան-Ջալալյան, Ստեփան
This article presents the origin and activities of the prince of princes of the XIII century of Artsakh, Hasan-Jalal-Dola. In a very short period of time Hasan-Jalal-Dola, due to his management, diplomatic and leadership God-given talents, acquired the status of reigning. Hasan-Jalal-Dola was one of the most prominent statesmen, military and political leaders of the Armenian political reality of the XIII century. His political and diplomatic activity was a unique phenomenon in the history of medieval Armenia. He in fact (de facto) and legally (de jure) presented himself and was recognized by foreigners as the head of an independent and sovereign state. If we try to briefly assess the activity of the prince of princes of Artsakh, we can say that if we now have a free and independent Republic of Artsakh, then in this undoubtedly also has an invaluable contribution the king of Artsakh of the XIII century, the prince of princes of the Armenian princely family Aranshakhiks Hasan-Jalal-Dola․ В данной статье представлены происхождение и деятельность князя князей Арцаха XIII века Асана-Джалала-Долы. В очень коротком периоде времени Асан-Джалал-Дола, благодаря своему правлению и данные богом дипломатическим и полководческим талантам, приобрел статус царствующего. Асан-Джалал-Дола был одним из самых выдающихся государственных, военных и политических деятелей армянской политической реальности XIII века. Его политическая и дипломатическая деятельность была уникальным явлением в истории средневековой Армении. Он фактически (де-факто) и юридически (де-юре) проявил себя и был признан иностранцами как глава независимого и суверенного государства. Если мы попытаемся кратко оценить деятельность князя князей Арцаха, то можем сказать, что если мы сегодня имеем свободную и независимую Республику Арцаха, то в этом несомненно также имеет неоценимый вклад король Арцаха XIII века, князь князей армянского княжеского рода Араншахиков Асан-Джалал-Дола. Հոդվածում ներկայացվում է XIII դարի Արցախի իշխանաց իշխան, թագավոր Հասան-Ջալալ-Դոլայի ծագումը և կատարած գործունեությունը: Շատ կարճ ժամանակամիջոցում Հասան-Ջալալ-Դոլան, շնորհիվ իր կառավարման, դիվանագիտական և զորավարական աստվածատուր տաղանդի, ձեռք է բերում գահերեցի կարգավիճակ: XIII դարի հայ քաղաքական իրականության մեջ Հասան-Ջալալ-Դոլան ամենանշանավոր պետական, ռազմական ու քաղաքական գործիչն էր: Նրա քաղաքական-դիվանագիտական գործունեությունը Հայաստանի միջնադարյան պատմության մեջ եզակի երևույթ էր: Նա փաստացի (դե-ֆակտո) և իրավաμանորեն (դե-յուրե) ներկայացել և օտարների կողմից ճանաչվել է որպես անկախ, ինքնիշխան պետության ղեկավար: Եթե փորձենք համառոտ μնութագրել Արցախի իշխանաց իշխանի գործունեությունը, ապա կարող ենք ասել, որ եթե այսօր ունենք ազատ և անկախ Արցախի Հանրապետություն, ապա դրանում, անկասկած, իր անուրանալի ներդրումն ունի նաև XIII դարի Արցախի թագավոր, իշխանաց իշխան Առանշահիկ Հասան-Ջալալ-Դոլան:
Keywords: Պատմություն