Թոնդրակյան շարժումը և Սմբատ Զարեհավանցին հայ պատմագրության մեջ - Սարումյան, Անդրեյ
В статье предпринята попытка интерпретировать жизнь армянского народа во время тондракийского -сектантского движения в 9-11-го веков,. В статье освешается жизнь и деятельность основателя тондракийского движения Смбата Зареаванци. Показана так же, что источники о доктринах и идеях тондракийского учения сообщают скудную информацию- в основном отмечают отказывающие взгляды для принятия процедуры и церковной власти , и которые наполнены матом и оскорбительными словами. В статье ревербрируется доктрина, идеи и роль тондракийского движения в армянской историографии. В армянскай историографии попытались показать катастрофические и разрушительные удары нанесенные тондракийском движением национальному объединению и армянской государственности. Такие удары сопровождаются по всей исторической жизни армянского народа, от чего и сегодня не отрекаетя свободалюбивый народ. The article analyses the Tondrakyan movement of 9-11 centuries in Armenia. The article sheds light on the founder of the Tondrakyan movement Smbat Zarehavantsi and his activity. It is mentioned that historical sources provide scant detail about the Tondrakyan movement and their ideas, mostly stating that the Tondrakyans denied the church rites and its authority with profanities and curses. The article also reflects the Tondrakyan movement in the Armenian Historiography. The Armenian Histriography attempted to show the disruptive and disastrous impact of the Tondrakyan movement on the national unity of Armenians and the Armenian statehood. This disruptive impact accompanied the Armenian during the whole course of history up to the present time. Հոդվածում փորձ է արվում մեկնաբանելու հայ ժողովրդի կյանքում 9-11-րդ դարերում ծավալված աղանդավորական՝ թոնդրակյան շարժումը։ Հոդվածում լուսաբանվում է նաև թոնդրակյան շարժման հիմնադիր Սմբատ Զարեհավանցու կյանքն ու գործունեությունը։ Նշվում է¸ որ թոնդրակեցիների ուսմունքի և գաղափարների մասին աղբյուրները սուղ տեղեկություններ են հաղորդում. հիմնականում նշում են եկեղեցու հեղինակությունն ու կարգերը մերժող հայացքները և ողողված են հայհոյանքներով ու անարգալից խոսքերով։ Հոդվածում անդրադարձ է կատարվում նաև հայ պատմագրության մեջ թոնդրակյան շարժման¸ թոնդրակեցիների ուսմունքի և գաղափարների դերին։ Հայ պատմագրության մեջ փորձվում էր ցույց տալ ազգային համախմբմանն ու հայոց պետականությանը թոնդրակեցիների հասցրած աղետալի և կործանարար հարվածները։ Նմանատիպ հարվածները ուղեկցվում են հայ ժողովրդի ողջ պատմական կյանքում¸ որից զերծ չէ նաև մերօրյա ազատագրական մաքառումներով լեցուն կյանքը։
Keywords: Պատմություն