Գնաճի հաղթահարումը՝ 2022 թվականի գլխավոր մարտահրավեր. ի՞նչ սպասել 2023 թվականին - Աղաբեկյան, Էդգար (ՀՊՏՀ «Տնտեսագետ» հրատ․)
2022 թվականի տնտեսական կարևորագույն մարտահրավերն արագացող և բարձր գնաճն էր, որը, սկսվելով համավարակի հաղթահարումից հետո, ռուս-ուկրաինական պատերազմի հետևանքով շարունակեց մնալ տնտեսական զարգացումների մշտական ուղեկիցը: Առաջատար երկրների կենտրոնական բանկերը, սահմանելով բարձր տոկոսադրույքներ, փորձում էին դիմակայել հենց այս մարտահրավերին: ՀՀ-ում, չնայած տարածաշրջանային լարվածությանը, գրանցվեց բավական մեծ տնտեսական ակտիվություն, ինչը հիմնականում պայմանավորված էր օտարերկրացիների ու ֆինանսական միջոցների ներհոսքով՝ որպես ռուս-ուկրաինական պատերազմի հետևանք: ՀՀ ԿԲ-ն, ի տարբերություն այլ երկրների կենտրոնական բանկերի, էլ ավելի վաղ բարձրացրեց վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը, ինչն էական ազդեցություն ունեցավ գնաճային սպասումների վրա: Սակայն, մյուս կողմից, արտարժութային հոսքերը դեպի ՀՀ հանգեցրին ԱՄՆ դոլարի փոխարժեքի նվազմանը, որն էլ, իր հերթին, գնաճի համար զսպող դեր կատարեց: Առաջատար տնտեսություններում ռեցեսիոն սպասումները, պարենային և էներգետիկ համաշխարհային շուկաներում պահանջարկի անկումը գնաճի նվազման դրական սպասումներ են ձևավորել 2023 թվականի համար: Սակայն, ՀՀ-ի դեպքում դեռևս անորոշ է մնում ներքին աճող պահանջարկի հարցը, որը գնաճի հաղթահարման ամենամեծ խոչընդոտն է: Важнейшей экономической проблемой в 2022 году стало ускорение инфляции. Высокая инфляция, начавшаяся после преодоления пандемии, в результате российско-украинской войны, продолжала оставаться постоянным спутником экономических процессов. Повышение процентных ставок центральными банками ведущих стран было направлено именно на преодоление этой проблемы. В РА, несмотря на напряженность в регионе, была зарегистрирована достаточно высокая экономическая активность, что в основном было связано с притоком иностранцев и финансовых ресурсов, вызванных российско-украинской войной. Ставка рефинансирования ЦБ Армении, в отличие от других стран, начала повышаться раньше, что оказало существенное влияние на инфля-ционные ожидания. Однако, с другой стороны, потоки иностранной валюты привели к снижению курса доллара США в РА, что, в свою очередь, сыграло сдерживающую роль для инфляции. В 2023 году рецессионные ожидания в ведущих экономиках, снижение спроса на мировых рынках продовольствия и энергоносителей создали позитивные ожидания снижения инфляции. Однако вопрос роста внутреннего спроса, который является самым большим препятствием для преодоления инфляции, остается для РА неопределенным. The most important economic problem in 2022 was the acceleration of inflation. High inflation, which began after overcoming the pandemic, as a result of the Russian-Ukrainian war, continued to be a constant companion of economic processes. The increase in interest rates by the leading central banks was aimed precisely at overcoming this problem. In the Republic of Armenia, despite the tension in the region, fairly high economic activity was registered, which was mainly due to the influx of foreigners and financial resources caused by the Russian-Ukrainian war. The refinancing rate of the Central Bank of Armenia, unlike other countries, began to rise earlier, which had a significant impact on inflation expectations. However, on the other hand, foreign exchange flows led to the depreciation of the US dollar in Armenia, which, in turn, played a restraining role in inflation. In 2023, recessionary expectations in the leading economies, and a decrease in demand in the world food and energy markets created positive expectations for a decrease in inflation. However, the issue of growth in domestic demand, which is the biggest obstacle to overcoming inflation, remains uncertain for the RA.
Keywords: Ֆինանսական համակարգ